باغ اکبریه یکی از ارزشمندترین باغ‌های تاریخی ایران و از شاخص‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهر بیرجند در استان خراسان جنوبی است که با تلفیقی از معماری اصیل ایرانی، فضای سرسبز و پیشینه‌ای ارزشمند، جایگاه ویژه‌ای در میان آثار تاریخی کشور دارد. ساخت این مجموعه از اوایل دوره قاجار آغاز شد و تا دوره پهلوی در چند مرحله گسترش یافت و شکل کنونی آن عمدتاً در زمان ابراهیم‌خان شوکت‌الملک شکل گرفت. این مجموعه در سال 1378 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال 2011 نیز به همراه مجموعه باغ‌های ایرانی، در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. باغ اکبریه که در گذشته در روستای اکبریه قرار داشت، امروزه با گسترش شهر بیرجند در محدوده شهری واقع شده و نمونه‌ای برجسته از هنر باغ‌سازی ایرانی در اقلیم خشک شرق کشور به شمار می‌رود.

این مجموعه تاریخی از چندین عمارت، باغ‌های شمالی و جنوبی، استخر بزرگ، خیابان‌های درخت‌کاری‌شده و بخش‌های خدماتی تشکیل شده است. قدیمی‌ترین بخش آن، عمارت حشمت‌الملک، متعلق به اواخر دوره زندیه و اوایل قاجار است و عمارت مرکزی نیز با کاربری تشریفات و پذیرایی، از زیباترین بخش‌های مجموعه محسوب می‌شود. طراحی باغ بر اساس الگوی چهارباغ ایرانی انجام شده و ویژگی‌هایی مانند قرارگیری عمارت در مرتفع‌ترین بخش باغ، ایجاد باغ بر روی زمین شیب‌دار، وجود جوی‌های دائمی آب، استفاده از خطوط مستقیم در طراحی و تلفیق هماهنگ فضای سبز با معماری، از مهم‌ترین دلایل ثبت جهانی آن هستند. تالار آیینه، گنبد کلاه‌فرنگی، تزئینات مقرنس و رسمی‌بندی، پنجره‌های ارسی، درختان کهنسال کاج، انار و توت، استخر مرکزی و باغ‌های سرسبز، جلوه‌ای کم‌نظیر به این مجموعه بخشیده‌اند. امروزه نیز بخش‌های مختلف باغ به موزه باستان‌شناسی، موزه مردم‌شناسی، موزه مشاهیر خراسان جنوبی، موزه فرش، گالری هنری و سایر فضاهای فرهنگی اختصاص یافته و بازدیدکنندگان علاوه بر تماشای معماری تاریخی، با فرهنگ و تاریخ منطقه نیز آشنا می‌شوند.

باغ اکبریه در انتهای خیابان معلم بیرجند قرار دارد و دسترسی به آن از مرکز شهر بسیار آسان است. مسافران هوایی نیز می‌توانند پس از ورود به فرودگاه بیرجند، در مدت کوتاهی خود را به این مجموعه برسانند. بهترین زمان بازدید از باغ اکبریه فصل بهار و پاییز است؛ زمانی که هوای بیرجند معتدل‌تر بوده و فضای باغ در زیباترین حالت خود قرار دارد. بازدید از این مجموعه معمولاً بین یک تا دو ساعت زمان می‌برد و برای ورود به موزه‌های آن باید بلیت جداگانه تهیه شود. هنگام بازدید نیز شایسته است گردشگران با خودداری از آسیب رساندن به بناهای تاریخی، رعایت سکوت در فضاهای فرهنگی، پرهیز از چیدن گل‌ها و گیاهان و حفظ پاکیزگی محیط، در نگهداری این میراث ارزشمند ملی و جهانی سهیم باشند.