Talış Dağları

Talış Dağları, İran'ın kuzeybatısı ile Azerbaycan Cumhuriyeti'nin güneydoğusunda yer alan bir dağ silsilesidir. Bu dağlar, Elburz Dağları'nın kuzeybatı bölümünü oluşturur; Lenkeran ovasından güneydoğuya doğru uzanır ve İran'daki Sefidrud ovalarına kadar devam eder. Talış Dağları, Azerbaycan'ın doğusunda kuzey-güney doğrultusunda, Hazar Denizi kıyısı boyunca Gilan'daki Sefidrud vadisine kadar uzanır. Bu dağların batı yamaçları yumuşak eğimlidir ve çıplak, ağaçtan yoksun bir görünüme sahiptir; doğu yamaçları ise Hazar Denizi'ne doğru dik bir eğimle iner. Bu sıradağların en yüksek zirvesi, Sefidrud yakınlarında 3200 metre yüksekliğindeki «Sefidkuh»tur.

Talış Dağları kuzeybatıda Sebelan Dağı'na bağlanır ve Talış sıradağları üç ana kola sahiptir. Bu kolların en uzunu, İran sınırı boyunca 100 kilometre uzanan ve Hazar kıyısına 8 kilometreye kadar yaklaşan Talış Dağları'dır. Bu kolun en yüksek zirvesi 3197 metre yüksekliğindeki Bağrov Dağı'dır (Bağro Dağ) ve Hatbesara yaylalarında yer alır. Bu bölgenin iklimi ılımandır; «Astara» ve «Lenkeran» çevresi ise ılıman kışlar ve nispeten sıcak yazlarla subtropikal bir iklime sahiptir. Nemli Hazar iklimi nedeniyle Talış'ın tüm kesimlerinde (doğu yamaçları), sırt hattı (2000 metrenin üzerindeki yükseltiler) dışında; şimşir, akçaağaç, gürgen, meşe, kayın, kızılağaç, ceviz, demirağacı, ıhlamur, karaağaç ve ılgın gibi ağaçlardan oluşan orman örtüsü görülür. Yüksek kesimlerde bu örtü zamanla şifalı bitkilere ve hayvan otlatmaya yetecek kadar bitki örtüsüne dönüşür.

Talış Dağları'ndan doğan Balaharud, Goytepe, Velaş, Kombaşi, Sudavşar, Beşro, Astara gibi çeşitli nehirlerin suları bu bölgelerin sulamasında kullanılır ve büyük önem taşır. Talış Dağları ile Lenkeran ovasının toprağı son derece verimlidir; bu bölgelerde geniş çayırlıklar ve yemyeşil meraların yanı sıra değerli ormanlar da bulunur. Bu dağlık bölgenin 3 bin metreyi aşan birkaç zirvesi vardır ve bölgedeki azami yağış miktarı 1.600 ile 1.800 milimetre arasındadır; bu, İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki en yüksek yağış miktarı sayılır.