Behmen Dej Kalesi

Behmen Dej Kalesi, Erdebil ilinin değerli tarihi eserlerinden biridir. Erdebil ilçesine bağlı tarihi Konak Kıran (Ruyendez) köyünde, Erdebil – Meşkinşehr antik yolu üzerinde yer alır. Köye hâkim yüksekliklerin tepesine inşa edilen bu kale, bölgenin en önemli tarihi tahkimatlarından biri sayılır ve stratejik konumu sayesinde Erdebil'den Meşkinşehr'e giden antik yola ve Karasu Nehri vadisine hâkim olmuştur. Konak Kıran köyü bölgenin en eski yerleşim yerlerinden biri olarak kabul edilir ve Behmen Dej Kalesi, Kız Kalesi, Şuş Kalesi ve Kül Tepe gibi bir dizi tarihi eseri bünyesinde barındırır; bu durum bölgenin tarihi ve arkeolojik önemini daha da artırmıştır.

Behmen Dej Kalesi, mimari ve askeri değerinin yanı sıra tarihi ve efsanevi anlatılarla da iç içedir. Bazı araştırmacılar kalenin adını Şehname'deki rivayetlerle, Behmen ve Keyhüsrev'e ait hikâyelerle ilişkilendirir ve burayı İran'ın kuzeybatısındaki kadim kalelerden biri olarak tanıtır. Kalenin yakınında büyük bir kül tepesi bulunur; bazı tarihi varsayımlara göre burasının eski dini mekânlardan biri ve Azergeşsep Ateşgedesi'nin ilk yeri olması muhtemeldir. Yerel halkın inancına göre bu bölge, İran-Rus savaşları dönemindeki tarihi olayları da hatırlatır ve köylülerin işgalci güçlere karşı direnişine dair anlatılar kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Tarihi geçmişin yanı sıra el değmemiş doğa, Karasu Nehri manzarası ve çevredeki dağlar, bu bölgeyi tarih ve doğa meraklıları için cazip bir hedef hâline getirmiştir.

Behmen Dej Kalesi'ni ziyaret etmek için Erdebil şehrinden Şendereşami yoluna girmeli, ardından Gendişmin yolunda ilerleyerek Konak Kıran (Ruyendez) köyüne ulaşmalısınız. Kale kalıntılarına köyün içinden yerel yollar aracılığıyla ulaşılabilir; bazı bölümlerde hafif eğimli yamaçta kısa bir yürüyüş gerekir. Bu tarihi eseri ziyaret etmek için en iyi zaman ilkbahar ve yaz mevsimleri ile sonbaharın başıdır; bu dönemde bölgenin hava koşulları gezi için daha uygundur ve çevredeki doğa en güzel hâlindedir. Ziyaret sırasında taşları yerinden oynatmaktan, tarihi kalıntılara zarar vermekten, duvarlara hatıra yazısı yazmaktan ve çevreye çöp bırakmaktan kaçının; böylece bu değerli miras gelecek nesiller için de korunmuş olur.