Sorhi Mescidi

Sorhi Mescidi ya da Sofreçi Mescidi, İsfahan şehrinde Çaharbağ-ı Paiyn bölgesinde ve Sorhi Mescidi Sokağı'nda yer alır; Safevi hükümdarı I. Şah Abbas dönemine ait tarihi yapılardan biri sayılır. Mescit hicri kameri 1014 yılında inşa edilmiştir ve yapımı, Şah Abbas'ın sofreçisi olan «Halef» adlı bir kişiye atfedilir. Mescit, 12 Esfend 1315 tarihinde 275 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir ve dört yüz yılı aşkın geçmişiyle İsfahan'ın merkezi dokusundaki değerli tarihi yapılardan biri kabul edilir. Bu küçük ve tarihi yapı, İsfahan'ın kent dokusunun içinde yer alır ve şehirdeki Safevi dönemi dini mimarisinin bir örneğidir.

Sorhi Mescidi'nin mimarisindeki en önemli özellik, çinilerle süslü taç kapısı ve tarihi kitabesidir. Kitabe, lacivert zemin üzerine beyaz mozaik çini ve sülüs hattıyla yapılmıştır ve hicri kameri 1014 tarihini gösterir. Mescidin ön avlusunun batı yanında ise hicri kameri 1117 tarihli bir taş çanak (seng-âb) bulunur; bu da yapının diğer tarihi unsurlarındandır. Mescidin adı da zamanla, yapının kubbesindeki kırmızı tuğlalar nedeniyle «Sofreçi Mescidi»nden «Sorhi Mescidi»ne dönüşmüştür. Yapının bir diğer önemli özelliği, mescidin batı şebistanının restorasyonu sırasında asıl Safevi mihrabının keşfedilmesidir; bu mihrap Kaçar döneminde örtülmüş ve yerine daha küçük bir mihrap yapılmıştı. Tüm bu unsurlar, yapının yaşı ve İsfahan'ın tarihi dokusunda yer almasıyla birlikte Sorhi Mescidi'ni mimariye ve Safevi dönemi tarihi eserlerine ilgi duyanlar için uygun bir cazibe merkezi haline getirmiştir.

Sorhi Mescidi'ni ziyaret etmek için Çaharbağ-ı Paiyn bölgesinden ve Bazarçe-i Nov Caddesi'nden Sorhi Mescidi Sokağı'na ulaşılabilir; ziyaret, İsfahan'ın tarihi ve merkezi dokusunda yapılacak bir gezintiyle birleştirilebilir. İsfahan'ın hava koşullarının daha elverişli olması nedeniyle ilkbahar ve sonbahar, bu bölgede yürüyüş yapmak ve tarihi yapıları ziyaret etmek için daha uygun mevsimlerdir; günün daha serin saatlerinde de mescidi ve çevresindeki dokuyu daha sakin bir şekilde gezmek mümkündür. Bu tarihi yapıyı ziyaret ederken çinilere, kitabeye, mihraba ve diğer mimari unsurlara dokunmaktan ya da zarar vermekten kaçınılmalı; sessizliğe ve mescidin dini kullanımına saygı gösterilerek diğer ziyaretçilerin ve mahalle sakinlerinin rahatı gözetilmelidir.