Emiriye Köşkü

Kaçar dönemi eserlerinin önde gelenlerinden biri olan Emiriye Köşkü, Buşehr şehrinde, Kuti Mahallesi'nde yer almaktadır. Bu yapı, Basra Körfezi'ndeki tüm liman ve adaların valisi Ahmed Han Deryabeyi'nin emriyle hicri kameri 1317 yılında (yaklaşık hicri şemsi 1278) inşa edilmiştir. Köşkün arsası, Buşehrli tüccar Cemşidiyan'dan satın alınmış ve yapı hicri şemsi 1319 yılına kadar tamamlanmıştır. Rıza Şah'ın hükümdarlığının ilk yıllarında Emiriye Köşkü, Buşehr Belediyesi (Beledîye) binası olarak kullanılmıştır. 1378 yılında bu köşk, 2319 sicil numarasıyla İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Bu köşk, avlusu ortada olan iki katlı bir yapıdır ve her katında 10 oda bulunur. Odalar avlunun çevresine inşa edilmiştir ve üst katta ahşaptan yapılmış bir balkon yer alır. Yapının önünde, iki giriş kapısı olan büyük bir eyvan bulunmaktadır. İki kattaki geniş odalar, dışarıya ve denize bakan güzel manzaralara sahiptir. Bu odaların geçmişte ağırlama veya konferans amacıyla kullanılmış olması muhtemeldir. Köşkün mimarisi, Buşehr'in neme ve özel iklim koşullarına karşı yerel sanatın ve teknik bilginin bir örneğidir. Ana yapı malzemeleri mercan taşı, alçı ve tik ağacıdır. Nemin sızmasına ve termit zararına karşı korunmak için köşkün sütunları hindistancevizi lifiyle (kenbal) sarılmış, ardından alçıyla süslenmiştir. Yapının güzel tasarımı, alçı süslemeleri ve İran'ın güneyindeki geleneksel mimarinin yanı sıra yerel tekniklerin kullanılması, bu köşkü Kaçar mimarisinin önde gelen örneklerinden biri haline getirmiştir.

1376 yılında Kültürel Miras İdaresi ile İranşinaslık Vakfı'nın önerisi üzerine Emiriye Köşkü, Buşehr Etnografya Müzesi'ne dönüştürülmüştür. Bu müze 1378 yılında resmen açılmıştır. Emiriye Köşkü'ne ulaşmak için sahil caddesinden Kuti Mahallesi yönüne gidilip Basra Körfezi Parkı'na varılabilir. Köşk, Buşehr'in eski çarşısına ve şehrin diğer tarihî cazibe merkezlerine yakın bir konumdadır. Köşki ziyaret etmek için en iyi zaman yılın serin mevsimleri, özellikle sonbahar ve kıştır. Ayrıca ziyaretçilerin tarihî eserleri korumaya ve yapının kültürel ve mimari dokusuna saygı göstermeye dikkat etmeleri gerekir.