Kelbadi Evi

Kelbadi Evi, Mazenderan eyaletinin en güzel ve en değerli tarihî yapılarından biridir ve Sari şehrinin merkezinde yer alır. Kaçar döneminde inşa edilen bu ev, o dönemde bölgede yüksek siyasi ve toplumsal nüfuza sahip olan soylu ve tanınmış Kelbadi ailesine aitti. Bu tarihî yapının mimarisi, İran mimari tarzının Kaçar dönemi Avrupa mimarisinin etkileriyle birleşiminden oluşur; ahşap süslemeleri, alçı işlemeleri, güzel orsi pencereleri (ahşap sürgülü pencereler) ve hoş avlusuyla ünlüdür. Yapı, 9 Aban 1377 tarihinde 2148 kayıt numarasıyla İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Kelbadi Evi'nin mimari tarzı Kaçar dönemi tekkelerinden (tekāyā) esinlenmiştir. Bu tarihî ev, andaruni (iç kısım) ve biruni (dış kısım) olmak üzere iki ana bölümden, ayrıca revaklardan ve ahşap kafesli pencereleri olan odalardan oluşur. Yapıda kullanılan ahşap tavanlar, duvar resimleri ve renkli camlar mekâna özel bir görünüm kazandırmıştır. Konağın andaruni bölümü iki kat ve bir bodrum olarak inşa edilmiştir; her katta bir şahnişin ve iki yanlı odalar bulunur. İkinci kattaki şahnişin, Kaçar dönemine özgü dekoratif sanatlarla bezenmiş olup konağın en güzel bölümlerinden biri sayılır. Konağın yapı malzemesi ahşap ve tuğladır; çatısı kiremit kaplı beşik çatı olarak yapılmıştır. Bugün bu güzel yapı, restorasyon ve onarımın ardından Sari Etnografya Müzesi olarak kullanılmakta; Mazenderan halkına ait geleneksel eşyalar, giysiler, eski yaşam gereçleri ve iş aletleri sergilenmektedir. Manuçehr Han Kelbadi Konağı, yaklaşık yüz otuz yıl önce dönemin ordu komutanlarından Serdar Celil'in emriyle yaptırılmış ve büyük oğlu Emir Nusret Şükuh Nizam'ın adından dolayı "Emiriye" adıyla anılmıştır. Emir Nusret genç yaşta vefat edince Serdar bu yapıyı oğlu Manuçehr Han Kelbadi'ye bağışlamıştır. Daha sonra bölgenin toprak sahiplerinden ve Sari halkının Ulusal Danışma Meclisi'ndeki (Meclis-i Şura-yı Milli) temsilcisi olan Manuçehr Han, 1362'de vefat etmiş ve yapı 1370 yılında Kültürel Miras Kurumu'na devredilmiştir.

Kelbadi Evi yalnızca Kaçar döneminde yerel mimari sanatının seçkin bir örneği değildir; aynı zamanda bu bölge halkının geçmiş yüzyıllardaki tarihini, kültürünü ve yaşam tarzını tanımak için de bir fırsat sunar. Bu tarihî mekânı ziyaret etmek, kültürel miras, geleneksel mimari ve kültür turizmiyle ilgilenenlere şiddetle tavsiye edilir. Kelbadi Tarihî Evi her gün sabah 8'den öğlen 13'e kadar ziyaretçileri ağırlar; bu yapıyı gezmek için önerilen süre yaklaşık bir ila iki saattir. Giriş bileti ücreti 1400 yılında yaklaşık 4 bin toman olarak açıklanmıştı; ancak ziyaretten önce güncel bilgileri resmî kaynaklardan veya müzeyle iletişime geçerek almanız önerilir.