Hatun Köprüsü

Hatun Köprüsü, Batı Azerbaycan Eyaleti'ne bağlı Hoy ilçesindeki tarihî yapılardan biridir. Hoy'un güneydoğusunda, Hoy–Selmas yolu üzerinde, Kotur Nehri'nin üzerinde yer alır. Bu tarihî köprü, Hicri kameri 1170–1200 yılları arasında Ahmed Han Dünbüli'nin emriyle inşa edilmiş olup bölgenin değerli tarihî yadigârlarından sayılır. Hatun Köprüsü, geçmişte Osmanlı'dan İran'a giren kervanların kullandığı önemli geçiş noktalarından biriydi. Yakın zamana kadar da halkın ulaşımında kullanıldı; ancak yanına yeni bir köprü yapılınca ulaşım yeni köprüye kaydırıldı. Yapının geçmişi konusunda farklı görüşler de vardır. Bazı araştırmacılar, «Hatun» adını ve tarihî kanıtları dikkate alarak köprünün kökenini mevcut yapıdan önceki dönemlere ve Selçuklular dönemine bağlar.

Hatun Köprüsü, 59,40 metre uzunluğunda, 8,70 metre genişliğinde ve 6,48 metre yüksekliğinde, tuğladan yapılmış bir yapıdır. Ayakların üzerinde yedi büyük ve yedi küçük açıklığı vardır. Köprünün alt kısmı, nehir akıntısının iki yanında yer alan ve yaklaşık iki metre ölçüsünde olan ayaklardan ve üçgen biçimli su kesicilerden oluşur. Yedi ana açıklık sivri kemerlerle yapılmıştır; büyük açıklıkların arasında ise küçük, süs amaçlı kemer nişleri bulunur. Yapımında düzgün yontulmuş taşlar, moloz taş, kaba taş ve tuğla kullanılmış; çeşitli bölümlerinde alçı, kireç ve sarooj harcı da kullanılmıştır. Orta kemerin daha büyük olması ve ana açıklıkların simetrik düzeni nedeniyle köprünün geçiş yüzeyi kuzeye ve güneye doğru hafif eğimlidir. Köprü son on yıllarda onarılmıştır ve bugün değeri daha çok tarihî ve mimari bir eser olarak ilgi görmektedir.

Hatun Köprüsü'ne ulaşmak için Hoy ilçesinden şehrin güneydoğusuna doğru Hoy–Selmas yolunu izlemek ve tarihî köprünün bulunduğu bölgede yeni köprünün yolunu takip etmek gerekir; çünkü bugün ana trafik yeni köprüden geçmektedir. Köprü açık alanda ve Kotur Nehri'nin yanında bulunduğundan, ziyaret etmek ve çevresinde gezinmek için ilkbahar ve sonbaharın başı daha uygun zamanlardır. Ziyaretçiler köprünün mimarisini ve nehir manzarasını izlerken çevresindeki izin verilen alanda fotoğraf çekmenin ve yürüyüş yapmanın keyfini çıkarabilirler. Ziyaret sırasında nehir yatağına tehlikeli biçimde yaklaşmaktan, yapının taşlarına ve tuğlalarına zarar vermekten, yapının üzerine anı yazısı yazmaktan ve çevreye çöp bırakmaktan kaçınılmalıdır; böylece bu tarihî eser ve çevresindeki doğal ortam korunmuş olur.