Giyahdan Köyü

Giyahdan Köyü, Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Keşm ilçesinin Merkez Bucağı'nda yer alır ve Hume Kırsal İlçesi'ne bağlıdır. Köy, Keşm şehrine yaklaşık 25-30 kilometre uzaklıktadır ve Dergehan'dan sonra gelir; Keşm Adası'nın tanınmış köylerinden biri sayılır. Giyahdan, ada halkı ve turistler arasında daha çok ev eşyaları ve elektrikli aletlerin satın alındığı yer olarak bilinse de bunun yanında değerli tarihî ve doğal cazibe merkezlerine de sahiptir. Köyün, Keşm Adası'ndaki birçok bölgenin aksine kıyıya ve denize doğrudan erişimi yoktur; ancak tarihî geçmişi ile doğal ve tarihî eserleri sayesinde kültür turizmi ve doğa gezisi meraklıları için dikkate değer bir destinasyon sayılır.

Giyahdan'ın en önemli tarihî cazibe merkezlerinden biri, kalıntılarının Med dönemine atfedildiği Derhaş Barajı'dır. Bu baraj, yağış sırasında su biriktiğinde farklı ve görülmeye değer bir manzara oluşturur; bu nedenle turistlerin ilgisini çekmiştir. Giyahdan'da ayrıca birçok eski su deposu (ab-anbar) bulunur; verilen bilgilere göre köyde 22 eski ab-anbar vardır. Bölgenin diğer doğal cazibe merkezleri arasında köyün doğusunda yer alan Mars'ı andıran dağlar, yani Kurkurakuh ya da Körkörkon sayılabilir; bunların genel yapısı ağırlıklı olarak marn türü topraktan oluşan tepelerden meydana gelir ve yüzey sularının akışından kaynaklanan erozyon sonucunda aralarında vadiler ve dar geçitler oluşmuştur. Portakallılar'ın elle kazılmış su kanalı da güzergâhın başında yer alır ve ziyaret yolunun diğer güzellikleri arasında sayılır. Tarihî ve doğal cazibe merkezlerinin yanı sıra, Kıble Duası ya da Yağmur Namazı töreni gibi yerel gelenekler ile «Serhu» ve «Ezba» gibi geleneksel düğün törenleri de Giyahdan'ın kültürünün ve toplumsal kimliğinin bir parçasını oluşturur.

Derhaş Barajı çevresine ve çevredeki doğal manzaralara ulaşmak için köyden toprak yolda yaklaşık 10 dakika araç kullanmak gerekir; baraja yaklaştıktan sonra bakir manzaralara ve çevredeki dağlara ulaşmak için yaklaşık 15 dakika yürünür. Derhaş Barajı'nı ziyaret etmek için en iyi zaman, yağıştan sonra içinde su biriktiği zamandır; çünkü bu koşullarda özel bir doğal manzara oluşur. Edinilen bilgilere göre yağıştan sonra yapılan ziyaretlerde sivrisineklerin bulunma ihtimali de göz önünde bulundurulmalı ve onlara karşı korunmak için gerekli malzemeler yanınızda olmalıdır. Doğanın bakir olması ve bölgedeki erozyon yapıları nedeniyle bu doğal manzaraların korunması büyük önem taşır. Turistler çöp bırakmaktan, doğal örtüye zarar vermekten ve arazi şekillerini tahrip etmekten kaçınmalı, ziyaret sırasında da mevcut yolları izleyerek doğal çevreye en az zararı vermelidir.