Rig-e Hemmetabad

Ahengeran ve Petergan Kumluğu adlarıyla da bilinen Rig-e Hemmetabad, İran'ın Güney Horasan Eyaleti'ne bağlı Zirkuh bölgesinde, Hemmetabad köyünün yakınında yer alan doğal bir kumluk ve çöl alanıdır ve saf bir çöl cazibe merkezi olarak tanınır. Bölge, Zirkuh ilçe merkezine yaklaşık 65 kilometre uzaklıkta, Afganistan sınırına yakın bir konumdadır; kum alanlarının genişliği ile bitki ve hayvan çeşitliliği sayesinde ülkenin canlı çöl ekosistemlerinden biri olarak kabul edilir. Bu kumluk, güneyinde bulunan Hemmetabad köyünün adıyla anılır ve Gayenat'taki geniş Şahroht ovasının bir parçası sayılır. Bölge kuzeyde Şahroht ve Bemrud dağları, doğuda Afganistan'daki Sakhar ve Karizak dağları, güneyde Hezarsangan Dağı, batıda ise Gezik, Gezoht, Ahengeran ve Se Pestan yükseltileriyle çevrilidir. Bu havzanın yüzölçümü 4400 kilometrekareyi bulur; büyük kısmını ova, geri kalanını yükseltiler oluşturur. İklimi sıcak ve kurak olup yağış azdır.

Rig-e Hemmetabad, çöl yürüyüşü, çöl fotoğrafçılığı, 4×4 safari ve çölün kalbinde konaklama deneyimi için eşsiz manzaralar sunan geniş akıcı kum tepeleri ve kumlu çöl alanlarını kapsar. Bölgenin bitki örtüsü, İran'ın el değmemiş çöllerinin çoğuna kıyasla daha zengindir ve burada endemik, kuraklığa dayanıklı türlere rastlanır; yaban hayatı bakımından da kum kedisi gibi türler bu yaşam alanında bulunur. Tejnud Nehri kumluğun ortasından geçer; Ahengeran dağlarından doğan bu nehrin yukarı kollarında akış süreklidir ve suyu çok kalitelidir. Nehir, Tejnud köyünden geçtikten sonra kumluğa girer, taşkın suyunun fazlası Petergan Dakk'ına (kil çölüne) boşalır; yatak kuru olduğunda iki diferansiyelli araçlarla ulaşım da mümkündür.

Rig-e Hemmetabad'a ulaşmak için Gayen şehrinden veya Zirkuh ilçesinden yola çıkılabilir; Hemmetabad köyüne varıldıktan sonra kumluğun manzaralarını çevreleyen toprak ve çöl yollarına girilir. Bu bölgeyi ziyaret etmek için en iyi zaman, özellikle eksiksiz bir çöl yürüyüşü, safari ve doğa yürüyüşü deneyimi açısından, ilkbahar mevsimidir (Esfend ayının ortasından Ordibeheşt ayının başlarına kadar); bu dönemde çöl havası daha ılıman, doğal manzara ise daha göz alıcı olur. Kumluğu ziyaret ederken yanınıza yeterli su almak, çöl ekosistemine saygı göstermek, çöp bırakmamak ve belirlenen yollara uymak gibi sorumlu doğa turizmi ilkelerine dikkat etmek önemlidir.