Sadiye

Sadiye adıyla da bilinen Şirazlı Sadi'nin türbesi, Fars Eyaleti'nin merkezi Şiraz'ın en belirgin ve en sevilen kültürel-tarihî eserlerinden biridir. Bu değerli kompleks, Şiraz'ın kuzeydoğusunda, Bostan Caddesi'nin sonunda, Dilgüşa Bahçesi'nin yanında yer alır; atmosferi ziyaretçilerin gözü önüne İran mimarisinin, zengin edebiyatın ve geleneksel bahçelerin güzel bir birleşimini serer. Sadi, 13. yüzyılın en büyük klasik Fars şairlerinden biri ve ünlü eserler «Bostan» ile «Gülistan»ın yazarıdır. Türbesi, bir zamanlar onun hanikâhının (yaşadığı ve ders verdiği yer) bazı bölümlerinin bulunduğu bu mekânda kurulmuştur. Sadiye kompleksi, yedi yüz yılı aşkın bir süredir birçok kez onarılmış ve genişletilmiş olup bugün İran edebiyatının ve bilgeliğinin sembolü olarak kabul edilir.

Sadiye'nin yapısı ve çevresi, geleneksel İran mimari sanatı ile modern unsurların bir bileşimidir; bugünkü tasarımı Hicri Şemsi 1330'lu yıllarda / Miladi 1950'lerin başında İranlı mimarlar tarafından yapılmış olup İran bahçelerinden ve klasik üsluplardan esinlenmiştir. Mavi renkli bir kubbeye, girişte ağır sütunlara ve Sadi'nin şiirlerinden levhalarla süslenmiş sekizgen bir iç mekâna sahip türbe yapısı, dingin ve düşündürücü bir ortam yaratmıştır. Yapının çevresinde sedir, turunç ve çınar ağaçlarının bulunduğu bir İran bahçesi yer alır; geleneksel su kanalları ve havuzlarla birlikte bu bahçe, düşünmek ve şairin dizelerini okumak için uygun bir ortam sunar. Sadi Türbesi'nin ilginç özelliklerinden biri, avlusundaki mermer taş havuzlardır; geçmişte ziyaretçiler giysilerini bu havuzlarda yıkardı. İnsanlar bu suyun şifa verici olduğuna, huzur ve sağlık getirdiğine inanırdı. Bu değerli eser, 20 Aban 1353 tarihinde 1010/3 numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir.

Sadiye'ye ulaşmak için Şiraz şehir merkezinden Bostan Caddesi yönüne gitmeniz yeterlidir; araba, taksi veya toplu taşımayla ulaşım çok kolaydır ve kompleks, Şiraz'ın başlıca turizm arterlerinden birinde yer alır. Sadiye'yi ziyaret etmek için en iyi zaman, Şiraz havasının daha ılıman olduğu ve bahçenin daha güzel göründüğü ilkbahar ile sonbahardır; yine de manevi ve huzurlu atmosferinden her mevsimde yararlanılabilir. Ziyaret sırasında kültürel-edebî ortama saygı göstermek, temizliği korumak ve yapıya ya da bahçeye zarar verecek davranışlardan kaçınmak sorumlu turizmin ilkelerindendir; böylece bu kültürel miras gelecek nesiller için de korunmuş olur.