Kusan Ateşgedesi

Kusan Ateşgedesi, Mazenderan Eyaleti'nin önemli tarihî eserlerinden biridir. Behşehr ilçesinde yer alır ve adı, daha önce "Kusan" olarak bilinen Kuhistan köyüyle ilişkilendirilir; ancak bu tarihî yapı aslında Asiyabsar köyünde bulunmaktadır. Bu köy Kuhistan'a bitişiktir ve ateşgede köyün mezarlığının içinde yer alır. Kusan Ateşgedesi, 5410 kayıt numarasıyla, 25 Esfend 1380 tarihinde İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Kusan Ateşgedesi'nin mimarisi Sasani dönemine veya İslam sonrası dönemin ilk yıllarına ait kabul edilir ve Zerdüşt dinin ile o dönemin dinî yapılarının çok değerli konumunu gösterir. Söz konusu yapı, yaklaşık 8,5 x 8,5 metre ölçülerinde, yaklaşık kare planlıdır. Başlıca yapı malzemesi taş ve sarucdur (kireç harcı); duvarları düzenli, geometrik biçimde kesilmiş taşlarla kaplanmıştır. Ayrıca bu mevkide Sasani dönemine ait eserler ve sikkeler bulunmuştur; bu da yapının tarihî ve mimari önemine tanıklık eder. Asiyabsar köyü mezarlığının içindeki özel konumu ve Kuhistan'a yakınlığı nedeniyle bu yapı hem kültürel ve tarihî açıdan hem de doğa turizmi bakımından değerlidir.

Kusan Ateşgedesi'ne ulaşmak için Behşehr ilçesine girdikten sonra Kuhistan ve Asiyabsar köylerine doğru ilerleyin. Bu tarihî yapı, Behşehr'in yaklaşık 4 kilometre batısında, Asiyabsar köyünün güneybatı kesiminde yer alır. Ziyaret için en iyi mevsim, havanın ılıman olduğu ve yapının çevresinin yeşil orman örtüsüyle daha çekici göründüğü geç ilkbahar ile erken yaz arasıdır. Ziyaret sırasında tarihî yapının duvarlarına ve taşlarına dokunmamanız veya üzerlerine çıkmamanız, çöp bırakmamanız ve belirlenmiş patika yola uymanız önerilir; böylece bu manevi ve mimari miras gelecek nesiller için korunabilir.