Kiş Geleneksel Su Deposu (Abanbar)

Kiş Geleneksel Su Deposu (Abanbar), güzel Kiş Adası'nın kuzeyinde, Hürmüzgan Eyaleti'ndeki tarihi Harire şehrinin yakınında yer alır ve adanın en önemli kültürel ve tarihi cazibe merkezlerinden biri sayılır. «Beş Bacalı İkiz Su Deposu» adıyla da bilinen bu yapı, 1370'li yılların başında (Hicri Şemsi takvimi; yaklaşık 1993 Miladi), eski bir su deposunun kalıntıları üzerine inşa edilmiştir. Amaç, özgün İran mimarisini ve ülkenin sıcak ve kurak güney ikliminde suyu depolama ve serinletme konusundaki geleneksel yöntemleri hatırlatmaktır. Bu su deposunun yapımı, tarihî işlev ile geleneksel mimarinin estetiğini ustaca birleştirir ve bugün Kiş Adası'nda yerel mirasın yeniden canlandırılmasının en görülmeye değer simgelerinden biri olarak kabul edilir.

Mimari açıdan Kiş Geleneksel Su Deposu, İran'ın iç platosundaki su depolarının modelini esas alır; özellikle Yezd'in özgün mimarisinden esinlenerek inşa edilmiştir. İki kubbesi ve beş yüksek rüzgâr kulesi (badgir) ile bu yapı, doğal havalandırma ve mekânı serinletme konusunda geleneksel İran mühendisliğinin etkileyici bir örneğidir. Geçmişte yağmur suyu adanın yüzeyinden ve çevredeki taş döşemelerden toplanır, kanallar aracılığıyla yer altı depolarına yönlendirilirdi. Duvarların kalınlığı, hava akımını düzenleyen açıklıklar ve rüzgâr kulelerinin akıllıca işleyişi, düşük sıcaklığı korumak ve suyun buharlaşmasını önlemek üzere tasarlanmıştı. Bugün su deposunun iç mekânı taşla döşenmiş ve restore edilmiştir; turistler için ziyaret mümkündür. Ancak artık asıl işlevi olan su depolama amacıyla kullanılmamakta, daha çok kültürel ve eğitsel bir eser olarak ilgi görmektedir.

Kiş Geleneksel Su Deposu'na ulaşmak için en iyi yol, Mirmohenna Bulvarı'ndan ve ardından Olimpiyat Bulvarı'ndan geçmektir. İç meydanları geçtikten sonra Derahte Sebz (Yeşil Ağaç) Caddesi'ne girin; yapının rüzgâr kuleleri görüş alanınıza girecektir. Burası her gün sabah 9 ile gece 10 arasında ziyaret edilebilir ve giriş ücretsizdir. İç mekânı ve taş döşemeleri tam olarak gezmek için yaklaşık 30 dakika yeterlidir. Bu su deposunu ziyaret etmek için en iyi zaman, adanın yazın bunaltıcı sıcağından uzak kalmak için daha serin mevsimler, yani sonbahar, kış ve ilkbaharın başıdır. Ziyaret sırasında sorumlu turizme uymak çok önemlidir: Su sıçratmayın, duvarlara zarar vermeyin, yapının üzerine yazı yazmayın, çöplerinizi yanınızda götürün ve tarihî mekâna ve çevresine saygı gösterin.