Işretabad Kolah-Ferengi Köşkü

Kâh-ı Işretabad veya Köşk-ü Işretabad adlarıyla da bilinen Işretabad Kolah-Ferengi Köşkü, Tahran'ın doğusunda Nâsırüddin Şah Kaçar dönemine ait en önemli yapılardan biridir. Bu köşk, Nâsırüddin Şah'ın emriyle Hicri kameri 1291 yılında (miladi 1874) Serhe Hisar bölgesindeki geniş bir bahçede inşa edilmiştir. Yapı, bugün Sepah Meydanı ile Velîasr Kışlası'nın (Işretabad Kışlası) sınırları içinde yer almakta olup 23 Farvardin 1346 tarihinde 648 sicil numarasıyla İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Dört katlı olan bu köşk, Avrupa mimarisinin etkisiyle İran mimari tarzında inşa edilmiştir. Yapının mimarı Ali Muhammed Sani'dir; olağanüstü tasarımıyla Tahran mimarisinde önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Köşkün merkezi havuzunun çevresinde yarım daire biçiminde, kapı ve pencereleri havuzun ortasına açılan, iki odalı yaklaşık otuz küçük ev bulunuyordu ve bunların her biri şahın eşlerinden birine aitti. Köşkün üçüncü katı şahnişin olup güzel ayna işçiliği ve mukarnas süslemelerine sahiptir. Bu bahçe, Kaçar döneminde düğün törenlerine ve saray eğlencelerine ev sahipliği yapıyordu.

Kaçar hanedanının devrilmesinin ardından bu bahçe ve köşk emniyet teşkilatına devredildi ve Işretabad Kışlası'na dönüştürüldü. Işretabad Hapishanesi bu kışlada bulunuyordu; Ayetullah Humeyni, 15 Hordad 1342 olayından sonra burada bir ay yedi gün boyunca tutuklu kaldı. İslam Devrimi'nden sonra bu kışla, Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri'ne devredildi ve adı Velîasr Kışlası olarak değiştirildi. Günümüzde askerî kullanım nedeniyle bu esere halkın ziyaret etme imkânı yoktur ve yalnızca ana köşk ayakta kalmıştır.