کلیسای فنایی

کلیسای فنایی یا کلیسای سرکیس مقدس، از بناهای تاریخی و مذهبی روستای فنایی در شهرستان خوی، استان آذربایجان غربی است و در حومه شهر خوی قرار دارد. این کلیسا با قدمتی که به سده‌های ۱۶ تا ۱۸ میلادی بازمی‌گردد، از یادگارهای تاریخی منطقه به شمار می‌رود و در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قرارگیری بنا در روستای فنایی، در کنار ساختار تاریخی و معماری آن، این کلیسا را به یکی از جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی پیرامون خوی تبدیل کرده است.

بنای کلیسا دارای نمازخانه‌ای منفرد و مستطیل‌شکل با محور اصلی شرقی ـ غربی است و ورودی اصلی آن در ضلع غربی و در امتداد محور بنا، مقابل محراب قرار گرفته است. فضای داخلی کلیسا به شیوه بازیلیکا و به صورت سه‌ناوی و ستون‌دار طراحی شده و چهار ستون سنگی که در دو ردیف موازی قرار گرفته‌اند، فضای اصلی را به سه ناو تقسیم می‌کنند. مصالح اصلی بنا شامل تخته‌سنگ، سنگ‌های لاشه‌ای، آجر و سنگ‌های تراش‌خورده آذرین است و در بخش‌هایی نیز از سنگ‌های لاشه‌ای کوچک و قلوه‌سنگ استفاده شده است. محراب کلیسا از شاخص‌ترین بخش‌های آن محسوب می‌شود و سه قوس جناغی دارد که در قسمت بالایی آن‌ها تزئینات گچ‌بری و مقرنس‌کاری گچی دیده می‌شود؛ همچنین پیرامون قاب قوس‌ها با نقاشی‌های رنگی و نقوش گل‌وبوته و اسلیمی تزئین شده است.

برای دسترسی به کلیسای فنایی باید از خوی به سمت روستای فنایی حرکت کرد؛ این روستا در حدود چهار کیلومتری خوی قرار دارد و کلیسا در محدوده روستا واقع شده است. با توجه به شرایط اقلیمی خوی، بهار و اوایل پاییز زمان مناسب‌تری برای بازدید از این بنای تاریخی و گشت‌وگذار در محیط پیرامون آن به شمار می‌رود. هنگام بازدید، رعایت حریم بنا، خودداری از لمس یا آسیب‌رساندن به مصالح و تزئینات تاریخی و احترام به بافت روستایی و ساکنان محلی اهمیت دارد. همچنین بهتر است بازدیدکنندگان از ایجاد زباله یا هرگونه تغییر در محوطه خودداری کنند تا ارزش تاریخی و محیطی جاذبه حفظ شود.