روستای طزره

روستای طزره از توابع بخش مرکزی شهرستان دامغان در استان سمنان است که در دامنه جنوبی رشته‌کوه‌های البرز شرقی و در فاصله حدود ۴۵ کیلومتری شمال شرق دامغان قرار دارد. این روستا با قدمتی بیش از هزار سال، در دامنه دو کوه بنار و ورجه شکل گرفته و کوه سفید در شمال و کوه سنگی لب‌نسار در جنوب، چشم‌اندازی کوهستانی به آن بخشیده‌اند. ارتفاع حدود ۱۸۰۰ متری از سطح دریا، وجود چشمه‌های متعدد، رودخانه‌های فصلی، باغ‌های گسترده و پوشش گیاهی متنوع، از ویژگی‌های طبیعی طزره هستند. چشمه میانکلو، چشمه خین، کشمنه، سربند، سرزانخوانی، طقری‌کلا، درسو، تموزاع، زراسبه، یخچال‌های دائمی کوه برف و آبشار لو از جمله جاذبه‌های طبیعی پیرامون روستا به شمار می‌روند و باغ‌های رزمجا یا رزگا نیز در حدود یک کیلومتری شرق روستا قرار گرفته‌اند.

بافت سنتی و پلکانی طزره یکی از ویژگی‌های شاخص آن است و بخش زیادی از ساختار قدیمی روستا همچنان حفظ شده است. خانه‌ها عمدتاً با سنگ، چوب، کاه و گل ساخته شده‌اند و بیشتر آن‌ها دو طبقه هستند؛ طبقه پایین برای نگهداری دام و وسایل و طبقه بالا برای سکونت مورد استفاده قرار می‌گرفته است. کوچه‌های باریک و نامنظم، دالان‌ها، کوچه‌باغ‌ها، دیوارهای سنگی و ایوان‌های چوبی، چهره‌ای متفاوت به بافت روستا داده‌اند و وجود درختان گردو و باغ‌های میوه نیز بر جذابیت آن افزوده است. طزره همچنین دارای قلعه‌ای مخروبه، بقعه امامزاده اسماعیل، حسینیه و مسجدهای متعدد است و در کنار جاذبه‌های طبیعی، پیشینه فرهنگی و تاریخی آن نیز اهمیت دارد. باغ‌های روستا محصولاتی مانند گردو، سیب، گلابی، گیلاس، آلبالو، انگور، بادام، سنجد و زردآلو دارند و گیاهان دارویی و خودرو مانند کتیرا، زرشک، خاکشیر، زیره، اسپند و پونه نیز در منطقه می‌رویند. معادن زغال‌سنگ، طلا، مس، سنگ‌آهن، گچ، آهک و خاک رس نیز در اطراف طزره قرار دارند و معدن زغال‌سنگ البرز شرقی از فعالیت‌های مهم اقتصادی منطقه محسوب می‌شود.

برای رسیدن به طزره باید از مسیر سه‌راهی مهماندوست، شاهرود و دامغان به سمت شمال حرکت کرد و پس از حدود ۲۵ کیلومتر جاده آسفالته به محدوده روستا رسید. در مسیر، جاده وارد ناحیه کوهستانی می‌شود و پس از عبور از دره اولیاءالله و مشاهده مقبره امامزاده اسماعیل بر فراز تپه، روستا در سمت شمال جاده قرار دارد. با توجه به طبیعت کوهستانی، باغ‌ها، چشمه‌ها و آبشارهای اطراف، فصل‌های بهار و تابستان برای طبیعت‌گردی و گشت‌وگذار در طزره مناسب‌تر هستند و در فصل پاییز نیز تغییر رنگ طبیعت، چهره متفاوتی به روستا می‌بخشد. هنگام بازدید از چشمه‌ها، باغ‌ها، مسیرهای کوهستانی و بافت سنتی روستا، باید از رها کردن زباله، آسیب‌رساندن به پوشش گیاهی، ورود بدون اجازه به باغ‌ها و تخریب عناصر معماری سنتی خودداری کرد و در مسیرهای طبیعی نیز به حفظ محیط کوهستانی توجه داشت.