روستای خسرویه

روستای خسرویه از روستاهای گردشگری دهستان شاه‌جهان در بخش مرکزی شهرستان فاروج استان خراسان شمالی است که در حدود ۲۶ کیلومتری جنوب فاروج و در دامنه رشته‌کوه شاه‌جهان، دره‌ای سرسبز و کوهستانی قرار گرفته است. این روستا با وسعتی حدود ۵۱ کیلومتر مربع، در حوزه جنوبی کپه‌داغ واقع شده و از شمال و غرب با روستاهای رشوانلو و استاد، از شرق با کلاته شامیر و قره‌جقه و از جنوب با هشت‌مرخ همسایه است. خسرویه در ارتفاع نسبتاً زیادی قرار دارد و به همین دلیل زمستان‌هایی بسیار سرد و تابستان‌هایی خنک و مطبوع دارد؛ بارندگی نسبتاً زیاد منطقه نیز در بهار موجب جاری شدن سیلاب در برخی مسیرها می‌شود. روستا در دو سوی کوه‌های شاه‌جهان شکل گرفته و رودخانه دائمی کال‌خونی، که به رودخانه استاد نیز شناخته می‌شود، از میان آن عبور کرده و با تقسیم روستا به دو بخش شرقی و غربی، یکی از عناصر اصلی چشم‌انداز طبیعی آن را شکل داده است. درختان گردو و گیلاس در مسیر ورودی و باغ‌های میوه در اطراف روستا نیز بر سرسبزی و جلوه طبیعی خسرویه افزوده‌اند.

خسرویه علاوه بر طبیعت کوهستانی، از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی قابل توجهی برخوردار است. آرامگاه بابا و بی‌بی که در محدوده روستا قرار دارد، با شماره ۵۹۴۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و متعلق به دوره تیموری است و صندوق چوبی منبت‌کاری‌شده آن از عناصر قابل توجه این بنا به شمار می‌رود. قلعه سنگی، سنگ‌قبرهای گورستان قدیمی با کتیبه‌هایی به خط ثلث و قدمتی بیش از ۷۰۰ سال و دو صندوق منبت‌کاری‌شده امامزاده نیز از دیگر شواهد تاریخی روستا هستند. خسرویه زادگاه آقا نجفعلی قوچانی، عالم و نویسنده کتاب «سیاحت غرب»، نیز شناخته می‌شود. از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی روستا می‌توان به یخدان طبیعی منطقه کرکان اشاره کرد؛ غاری نسبتاً تاریک و عمیق که در روزهای گرم تابستان، به‌دلیل جریان هوا و وجود رطوبت، آب چکه‌کرده در بخش‌هایی از آن به شکل یخ و قندیل درمی‌آید. باغ‌های گیلاس، گلابی، گردو، سیب و زردآلو، چشمه‌سارها، استخرهای پرورش ماهی قزل‌آلا و رویش گیاهانی مانند کاکوتی و آویشن در فصل بهار نیز از دیگر جلوه‌های طبیعی خسرویه هستند. کشاورزی، باغداری و دامداری از فعالیت‌های اصلی مردم منطقه به شمار می‌روند و مراتع پیرامون روستا نیز به مراتع تابستانی و زمستانی تقسیم می‌شوند.

دسترسی به خسرویه از طریق جاده آسفالته امکان‌پذیر است و مسیر رسیدن به روستا از میان نواحی کوهستانی و روستاهایی مانند سیاهدشت، سه‌گنبد، خیرآباد و مایوان عبور می‌کند؛ در بخش‌هایی از مسیر نیز پیچ‌وخم جاده در کنار رودخانه و درختان سرسبز، چشم‌انداز زیبایی ایجاد می‌کند. بهار و تابستان بهترین زمان بازدید از خسرویه هستند، زیرا در این دوره طبیعت روستا سرسبزتر، گیاهان دارویی در دامنه‌ها نمایان‌تر و هوای منطقه برای گشت‌وگذار مناسب‌تر است. اوایل پاییز نیز با تغییر رنگ باغ‌های میوه می‌تواند زمان مناسبی برای طبیعت‌گردی باشد، هرچند زمستان‌های سرد و برفی منطقه شرایط متفاوتی ایجاد می‌کنند. هنگام بازدید از روستا، به‌ویژه در محدوده رودخانه، باغ‌ها و مراتع، باید از رها کردن زباله، آسیب‌زدن به پوشش گیاهی، چیدن بی‌رویه گیاهان دارویی، ورود بدون اجازه به باغ‌های خصوصی و نزدیک شدن به حریم رودخانه در زمان بارندگی خودداری کرد تا طبیعت و محیط زندگی اهالی برای گردشگران آینده نیز حفظ شود.