Pasargadae Tarihi Külliyesi

Pasargadae Dünya Mirası Külliyesi, Ahameniş döneminden günümüze ulaşan ve İran'ın Fars eyaletindeki Pasargadae ilçesinde yer alan antik yapılardan oluşan bir topluluktur. Külliye; Büyük Kyros'un Mezarı, Pasargadae, Pasargadae Kraliyet Bahçesi, Kapı Sarayı, Köprü, Kabul Sarayı (Bar-ı Âm), Özel Saray, iki Köşk, Kraliyet Bahçesi'nin su kanalları ve havuzları, Kambyses'in Mezarı, Tall-e Takht'ın savunma yapıları, Muzaffari Kervansarayı, Kutsal Alan ve Belaği Boğazı gibi yapıları kapsar. Pasargadae, İran'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydedilen beşinci külliyedir; 1383 yılının Tir ayında (Temmuz 2004) Çin'de düzenlenen UNESCO toplantısında, sahip olduğu çok sayıdaki ölçüt nedeniyle oybirliğiyle (yüzde yüz oyla) Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.

Şiraz yakınlarındaki Pasargadae, Ahameniş İmparatorluğu'nun ilk başkentiydi ve Büyük Kyros tarafından MÖ 6. yüzyılda kuruldu. Pasargadae adı aslında "zamanın soylu insanları" anlamına gelir. Şehrin asıl adı «Pasargad»a benzer bir biçimdeydi ve günümüzdeki telaffuz da doğrudur; bu ad ile «Pars» arasında bir ilişki yoktur. Pasargadae adı, Pers krallarının mensup olduğu «Pasargad» kabilesinin adından alınmıştır ve "ağır gürz taşıyanlar" anlamına geldiği söylenir. Ayrıca Pasargadae'nin, "Pars şehri" anlamına gelen Parsagrad adının değişmiş biçimi olabileceği de belirtilmiştir. Grad, gurd ve gerd (Destgerd'deki gibi) şehir anlamına gelir. Hallock, bu yerin Elam dilindeki adının aslında Badrakata olabileceğini ileri sürmüştür.

Pasargadae, deniz seviyesinden 1900 metre yükseklikteki yüksek bir ovada, dağlarla çevrili olarak yer alır. Hicri 7. yüzyılda Fars'ın Salgurlu atabeylerinden biri, Büyük Kyros'un Mezarı'nın yakınında, saray taşlarından yararlanarak bir cami yaptırdı. 1971'de İran İmparatorluğu'nun 2500. yıl kutlamaları vesilesiyle bu taşlar yeniden asıl yerlerine konuldu. Bu bölgeyi ziyaret etmek için en iyi mevsimler ilkbahar ve sonbahardır. İlkbaharda geniş bir ovada yer alan bu güzel bölge rengârenk çiçeklerle dolar. Sonbaharda ise ağaç yaprakları çeşitli renklere bürünerek güzel bir manzara oluşturur.