Pamenar Camii

Zevare Pamenar Camii, İsfahan Eyaleti'nin Erdestan ilçesine bağlı Zevare şehrinin en eski dinî yapılarından biridir ve şehrin tarihî dokusunda, Pamenar Sokağı'nda yer alır. Camiin asıl yapısı Selçuklular dönemine ve hicri kamerî 5. yüzyıla aittir; tarihî rivayetlere göre İslam'ın İran'a gelişinden önce bu yerde Sasanilere ait bir ateşgede bulunuyordu. Caminin ününü her şeyden çok tarihî minaresi sağlar; minare, hicri kamerî 461 yılında Ebu Abdullah Muhammed b. İbrahim'in emriyle inşa edilmiştir. Minare gövdesindeki Kûfi yazılı tuğla kitabe, yaptıranın adını ve inşa tarihini belirtir. Pamenar Camii, 12 Esfand 1315 tarihinde 284 numarayla İran Millî Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir ve Zevare'nin en önemli tarihî ve dinî yadigârlarından sayılır.

Yaklaşık 20 metre yüksekliğindeki Pamenar Camii minaresi, İran'ın yazıtlı tarihî minarelerinden biridir ve yaşı bakımından Save Camii minaresinden sonra özel bir yere sahiptir. Bu minare caminin güney cephesinde yer alır ve tuğla gövdesi Kûfi hatlı bir kitabeyle süslenmiştir. Caminin mimarisinde de Selçuklu dönemi sanatının özellikleri görülebilir; bunların arasında kemerler ve eyvanlar, tuğla süslemeler, zarif alçı işlemeler ve rumi motifleri sayılabilir. Caminin ilk yapısında birkaç mihrap bulunuyordu; bunlardan biri Beytülmakdis'e, diğerleri Mekke'ye doğru yapılmıştı. Zamanla bu yapının bir bölümü değişmiş, yapının bazı eski kısımları ise yok olmuştur. Günümüzde caminden geriye avlu, eyvanlar, ibadet salonu ve tarihî süslemeli mihraplar kalmıştır. Bu yapı topluluğu geçmişte Zevare Bünkuye Camii ve İmam Hasan (a.s.) Musallası adlarıyla da biliniyordu.

Pamenar Camii'ni ziyaret etmek için Erdestan ilçesindeki Zevare şehrine gitmeniz ve şehrin tarihî dokusunda Pamenar Caddesi ile Pamenar Sokağı'nı izlemeniz gerekir. Hava daha ılıman olduğu için ilkbahar ve sonbaharın başları, bu tarihî yapıyı ziyaret etmek ve Zevare'nin eski mahallelerini gezmek için uygun zamanlardır. Ziyaret sırasında minaredeki Kûfi kitabenin ayrıntılarını, caminin tuğla işçiliğini ve alçı süslemelerini yakından izleyebilir, ardından Zevare Cuma Camii, tarihî çarşı, Sengbest Kalesi ve Neyri Heşt Behişt Evi gibi yakındaki diğer cazibe merkezlerine geçebilirsiniz. Yapının tarihî değeri ve yaşı göz önüne alındığında, ziyaret sırasında süslemelere ve hasar görmeye açık bölümlere dokunmamaya özen göstermeniz ve caminin dinî ortamının huzurunu korumanız daha iyi olur.