Deşe Köyü

Deşe Köyü, Kirmanşah Eyaleti'ne bağlı Paveh ilçesinin eski köylerinden biridir. Hewraman bölgesinde, Zağros dağlarının manzaraları arasında yer alan Beroj Dağı'nın eteğinde bulunur. Köy, Paveh şehrine yaklaşık 10 kilometre uzaklıktadır; ılıman dağ iklimi, çok sayıdaki pınarı, geleneksel bahçeleri ve yemyeşil yükseltileri köyün doğal özellikleri arasında sayılır. Deşe halkı Hewrami dilini konuşur ve kültürleri ile yaşam tarzları bölgenin yerel gelenekleriyle iç içedir. Köyün hemen yanında yer alan Beroj Dağı ile karşısındaki, yoğun ağaç örtüsüne sahip Tepedol, Deşe manzarasının öne çıkan unsurlarıdır.

Deşe Köyü'nün başlıca görülecek yerleri arasında Hanekuan Pınarı, Sertaviran Pınarı, Tepedol orman bölgesi ve Hilavo yaylası sayılabilir. Hanekuan Pınarı köyün aşağı kesiminde yer alır; gür akan suyu ve yakınındaki geleneksel kahvehanesi sayesinde bölgenin tanınmış mesire yerlerinden biridir. Köyün merkezinde bulunan Sertaviran Pınarı ise halkın içme suyunu sağlayan kaynaktır. Deşe çevresinde Kiren yaylası ile Daretefi meraları da Beroj Dağı'nın yamaçlarında yer alır ve Hilavo ile birlikte bölgenin doğal manzaraları arasında değerlendirilir. Paske Kalesi'nin kalıntıları köyün tarihî geçmişinin izleridir; ancak bugün bu eski yapıdan geriye çok az iz kalmıştır. Bahçıvanlık, arıcılık, ceviz toplama, dut satışı ve sakız (sakız ağacı reçinesi) toplama yerel halkın geçimiyle ilgili faaliyetler arasındadır; ayrıca köyde ceviz, dut ve nar gibi bahçe ürünleri yetişir.

Deşe Köyü'ne ulaşmak için Paveh şehrinden köye giden yola girilir ve yaklaşık 10 kilometrelik mesafe araçla kat edilir. Hanekuan Pınarı, Tepedol orman bölgesi ve köyün çevresindeki yükseltiler ziyaret sırasında görülebilecek yerlerdir. Bahar, özellikle de baharın sonları, ve yaz mevsimi bölgedeki pınarları ve yaylaları görmek için uygundur; sonbaharda ise bahçeler ve dağ yamaçları bambaşka bir görünüm kazanır. Bölge dağlık olduğundan, yola çıkmadan önce yol durumunu ve hava koşullarını kontrol etmek iyi olur. Turistler de çöp bırakmaktan, ağaçlara ve bitki örtüsüne zarar vermekten, pınarları kirletmekten ve izinsiz olarak bahçelere ve özel arazilere girmekten kaçınmalıdır. Ayrıca köyde Bahman 1401'de heyelan meydana geldiğine dair bildirimler göz önünde bulundurulduğunda, yolların ve riskli alanların güvenlik durumuna dikkat etmek önemlidir.