Mahfarhan Köyü

Mahfarhan (Mahferhan) Köyü, Fars İli'nin Estahban ilçesine bağlı Runiz bucağında, Hayr kırsal bölgesinde yer alır. Köy, Estahban şehrine yaklaşık 25 km, Şiraz'a ise 164 km uzaklıktadır. Tarihî geçmişi ve meyve bahçeleri arasındaki konumuyla bölgenin görülmeye değer köylerinden biri sayılır. 1395 (2016) nüfus sayımına göre yaklaşık 1880 kişilik nüfusa sahip olan Mahfarhan'da yaşam tipik bir köy havasındadır; bahçecilik, hayvancılık ve tarım halkın başlıca geçim kaynaklarıdır. Buğday, incir, safran, pamuk, zeytin, baklagiller, nar, üzüm, badem ve ceviz bölgenin tarım ürünleri arasındadır. Köyün nar, elma ve kayısı bahçeleri arasında yer alması manzarasına ayrı bir güzellik katar.

Mahfarhan'ın en önemli tarihî cazibe merkezi, Sasani dönemine uzanan Mahfarhan Çahartaki'si ya da Behram Ateşgedesi'dir. Yapı, köye yaklaşık 300 metre mesafede, elma ve kayısı bahçeleri arasında, Mahfarhan'dan Neyriz'e giden yol üzerinde bulunur. Taş ve sarujla (kireç harcı) inşa edilen yapı, mimari özellikleriyle Sasani dönemi'nden kalan eserler arasında sayılır ve 18 Şehrivar 1387 tarihinde 23413 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Çahartaki'de bir giriş, küçük bir eyvan, girişin iki yanında sekiler ve kemerli yapıya sahip bir kubbe bulunur; iç tavanı sığ bir yarım daire ve özel mimari unsurlarla süslenmiştir. Halk inanışında bu yapı geçmişte «Erdeşir'in Annesinin Mezarı» olarak bilinir ve yöre halkınca saygı görürdü. Mahfarhan'ın diğer tarihî eserleri arasında Eşkânî ve Sasani dönemlerine ait Kuhnaru taş yığma mezarları da sayılabilir; bunlar 1387 yılında ulusal eserler listesine kaydedilmiştir. Köyün çevresinde ayrıca Bahtegan Gölü, Tarem Şelalesi, Taşk Gölü, Bahtegan Parkı, Behram Gur Bölgesi, Serasiyab Şelalesi, Zekeriya Mağarası, Dohtar Kalesi, Behram Ateşgedesi, Bedre Pınarı, Taş Eyvan, Estahban Mesire Alanı ve Estahban Boğazı gibi görülecek yerler bulunur. Bahtegan Gölü, Mahfarhan'a yaklaşık 8 km uzaklıktadır; Sivend ve Kor nehirlerinden beslenir ve flamingolar da dahil olmak üzere çeşitli kuşların yaşam alanı ve göç durağıdır.

Mahfarhan'a ulaşmak için önce Estahban ilçesine, ardından Runiz bucağına ve Hayr kırsal bölgesine giden yollar kullanılabilir; Mahfarhan Çahartaki'si de köye yaklaşık 300 metre mesafede, Neyriz yönündeki yol üzerindedir. Bölgenin yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı olduğundan ilkbahar ve sonbahar, köyü ve çevresini gezmek için daha uygun zamanlardır. Çahartaki'yi ve diğer tarihî eserleri ziyaret ederken yapının bölümlerine dokunmaktan, onları yerinden oynatmaktan ya da zarar vermekten kaçınılmalıdır. Çahartaki tarım bahçeleri arasında yer aldığından, izinsiz bahçelere girilmemeli ve ürünlere zarar verilmemelidir. Ayrıca çevredeki doğayı, özellikle göl çevrelerini ve doğal yaşam alanlarını ziyaret ederken çevreye çöp bırakılmaması, yaban hayatının huzurunun ve bölgenin bitki örtüsünün korunması daha iyi olur.