Sustan Köyü

Sustan Köyü, Gilan Eyaleti'ne bağlı Lahican ilçesinin yemyeşil ve tanınmış köylerinden biridir. İlçenin merkez bucağında yer alır ve Lahican şehrine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktadır. Köy eskiden beri Bala Mahalle (Yukarı Mahalle) ve Payin Mahalle (Aşağı Mahalle) olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır; kaynağını Sustan Sulak Alanı'ndan ve yol üzerindeki pınarlardan alan bir nehir bu iki mahalleyi birbirinden ayırır. Pirinç tarlalarının, çay bahçelerinin, ceviz ve narenciye ağaçlarının arasında yer alan ve tatlı su sulak alanına sahip olan Sustan, yemyeşil, köy havasında bir görünüme sahiptir. Sustan Sulak Alanı, köyün yaklaşık 5 kilometre güneydoğusunda bulunur ve suyu çevredeki pınarlardan, yağmur ve kar yağışından sağlanır. Köy, doğal güzelliklerinin yanı sıra kayda değer bir kültürel ve dini geçmişe de sahiptir; Sustan Cami-i Camii, Muharrem törenleri ve meşhur "Zari Zari" ritüeli köyün kültürel zenginlikleri arasında sayılır.

Sustan'ın en önemli doğal cazibesi Sustan Sulak Alanı'dır; köyün pirinç tarlalarının sulanmasında önemli rol oynamasının yanı sıra çevresinde su, bitki örtüsü ve gür ağaçlardan oluşan güzel bir manzara yaratan bir tatlı su sulak alanıdır. Sulak alanın suyu, yaklaşık 2 kilometrelik geleneksel bir su kanalıyla tarlalara taşınır; su ağası (mirab) tarafından yürütülen yerel su yönetimi, sulak alanın kaynaklarının pirinç yetiştiriciliğinde kullanılmasını mümkün kılmıştır. Sulak alanda ve çevresinde kuşlar, su canlıları ile nilüfer ve sulak alan lalesi gibi su çiçekleri görülür; bitki örtüsünün ve gökyüzünün suya yansıması ise doğa gözlemi ve fotoğrafçılık için uygun bir ortam oluşturur. Sustan Dağı ya da Sustan Peşte de köyün güney yamacında yer alır ve yüksekliği 200 metreyi geçmez; bu bölgenin önemli bir kısmını çay bahçeleri ve gür ağaçlar kaplamıştır. Köyün geniş pirinç tarlaları, çay ve narenciye bahçeleri ile sulak alan manzarası, Sustan çevresinde Gilan'ın doğal ve tarımsal manzaralarından oluşan bir bütün meydana getirmiştir.

Sustan'a ulaşmak için Lahican şehrine gelmek ve bu köye çıkan yollardan devam etmek gerekir; köy Lahican'a yaklaşık 4 kilometre uzaklıktadır, Sustan Sulak Alanı ise köyün yaklaşık 5 kilometre güneydoğusunda yer alır. Sulak alanın yüzeyini, su çiçeklerini ve çevredeki manzaraları daha iyi görebilmek için ziyaretin gün ışığında ve yolun durumu göz önünde bulundurularak yapılması daha iyidir. İlkbahar ve yaz, Sustan'a seyahat için en uygun mevsimler arasındadır; bu mevsimlerde köyün doğası yemyeşildir, sulak alan ve çevresindeki bitki örtüsü çok güzel görünür, su çiçeklerinin açtığı dönem de doğa fotoğrafçılığı için uygun bir fırsat sunar. Sustan çevresindeki sulak alanı ve doğal alanları ziyaret ederken çöp bırakmaktan, bitki örtüsüne zarar vermekten ve suyu kirletmekten kaçınılmalı; kuşların, su canlılarının ve sulak alan bitkilerinin yaşam alanını korumak için sulak alanın hassas bölümlerinden uygun bir mesafe korunmalıdır.