Samsam üs-Saltane Kalesi

Samsam üs-Saltane Kalesi, Çehar Mahal ve Bahtiyari Eyaleti'nin en önemli tarihî yapılarından biridir ve Kiyar ilçesinin merkezi olan Şelmezar şehrinde yer alır. Kale, Kaçar dönemi seçkin devlet adamlarından, İran Başbakanı ve "Samsam üs-Saltane" lakaplı Necefkulu Han Bahtiyari'nin emriyle yaklaşık Hicri Kameri 1307 yılında inşa edilmiştir. Bu tarihî yapı, Samsam üs-Saltane'nin ikametgâhı olmasının yanı sıra Meşrutiyet hareketi döneminde Meşrutiyet yanlılarının üslerinden biri olarak da kullanılmıştır. Samsam üs-Saltane Kalesi, 26 Azer 1356 tarihinde 1506 kayıt numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne tescil edilmiştir ve bugün Kiyar ilçesinin en simgesel tarihî cazibe merkezlerinden biri sayılmaktadır.

Kale, dikdörtgen planlı ve yaklaşık bin metrekarelik bir alana inşa edilmiştir; mimarisi, Kaçar dönemi aristokrat konut yapılarının değerli bir örneğidir. Yapı iki katlı olarak inşa edilmiş olup günümüzde yalnızca birinci katı sağlam kalmış, ikinci katın büyük bölümü yıkılmıştır. Birinci katta tonoz ve kemer örtülü odalar, taş sütunlu ve sütun başlıkları bitkisel motiflerle süslü, boydan boya uzanan bir eyvan, ahşap kapılar ve pencereler ile katlar arasında bağlantıyı sağlayan bir iç merdiven bulunmaktaydı. Geçmişte avlunun ortasındaki daire biçimli bir havuz kaleye güzel bir görünüm katardı; bugün ise bunun yalnızca izleri kalmıştır. Yapının sağlamlığı, yerel malzemelerin kullanımı ve zarif taş süslemeler, bu tarihî yapının mimarisinin en önemli özellikleri arasında sayılır.

Samsam üs-Saltane Kalesi'ni ziyaret etmek için Şehrikürd'e yaklaşık 40 kilometre mesafedeki Şelmezar şehrinin doğu kesimine gitmeniz gerekir; asfalt yol üzerinden özel veya toplu taşıma araçlarıyla kolayca ulaşılabilir. Bu tarihî esere en uygun ziyaret zamanı ilkbaharın ortasından yaz sonuna kadar olan dönemdir; bölgenin serin ve ferah havası, yapıyı gezmek ile Şelmezar Gölü ve tarihî hamamlar gibi çevredeki diğer cazibe merkezlerini görmek için uygun koşullar sunar. Ziyaret sırasında duvarlara, taş sütunlara ve tarihî süslemelere zarar vermekten kaçınarak, hassas bölümlere dokunmayarak ve çevrenin temizliğine dikkat ederek bu değerli mirasın gelecek nesillere ulaşmasına katkıda bulunun.