İnci Sarayı

Şems Sarayı olarak da bilinen İnci Sarayı (Kâh-ı Morvarid), Elburz Eyaleti'ne bağlı Kerec şehrinin Mehrşehr bölgesinde yer alan, İran'ın en dikkat çekici tarihî yapılarından ve modern mimari eserlerinden biridir. Saray, Rıza Şah'ın ikinci kızı Şems Pehlevi'nin emriyle 1345-1347 (Hicri Şemsi) yılları arasında inşa edilmiştir. Özgün tasarımı ve mimari değeri nedeniyle 12 Behmen 1381 tarihinde 7067 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Kompleksin tasarımı, Frank Lloyd Wright Vakfı'ndan "William Wesley Peters" tarafından yapılmıştır. Genel formu, bir vatoz balığından ve bir incinin içinde durduğu deniz kabuğundan ilham alınarak şekillendirilmiştir; "İnci Sarayı" adı da bu fikirden gelir. Kompleks 111 hektarlık bir arazi üzerinde, yaklaşık 2500 metrekarelik bir inşaat alanıyla inşa edilmiş olup İran'daki 20. yüzyıl modern mimarisinin en önemli örneklerinden biri sayılır.

İnci Sarayı, döneminde İran'ın en donanımlı kraliyet konutlarından biri olarak kabul ediliyordu. Kabul salonu, Altın Salon, sinema salonu, bilardo salonu, havuz, süs havuzu, Şems'in özel ofisi, Deniz Kabuğu Odası, nadir kuşların barındırıldığı bölüm ve yapay göl gibi mekânlar bu yapının içinde yer alıyordu. İnci taneleri biçimindeki ışıklıklara sahip sarmal çatı, sarayın üç yanını çevreleyen göl ve iç mekânların farklı tasarımı, bu yapıyı İran mimarlık tarihinde eşi benzeri az bulunan bir esere dönüştürmüştür. Büyük tarihî ve sanatsal değerine rağmen saray, geçmiş yıllarda ihmal, mülkiyet anlaşmazlıkları ve süslemelerin ile eşyaların büyük bölümünün çalınması nedeniyle ciddi zarar görmüş, iç bölümleri kötü bir durumda kalmıştır. Son yıllarda kompleksin çevresi düzenlenmiş, burada kültürel ve Nevruz festivalleri düzenlenmiş, ziyaretçiler için komplekste bulunan gölde pedallı tekne gibi imkânlar da sunulmuştur. Yine de sarayın iç mekânlarına erişim hâlâ sınırlıdır ya da restorasyon koşullarına ve Kültürel Miras kurumunun programlarına bağlıdır.

İnci Sarayı'na ulaşmak için Kerec'in Mehrşehr bölgesine ve İrem Bulvarı'nın sonuna gelmeniz yeterlidir. Kompleks, özel araçla Şehid Leşkeri Otoyolu üzerinden ya da Kerec metrosu ve Mehrşehr taksileri kullanılarak kolayca ulaşılabilir. Saray çevresini ziyaret etmek için en iyi zaman, havanın ılıman olduğu ve kompleksin yeşil alanlarının göz alıcı göründüğü ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Seyahatten önce kompleksin açık olup olmadığını ve farklı bölümlerinin ziyarete uygun olup olmadığını kontrol etmeniz iyi olur; çünkü ziyaret koşulları restorasyon sürecine bağlı olarak değişebilir. Ayrıca tarihî alanda bulunurken yeşil alana, yapılara ve tarihî eserlere zarar vermekten kaçının; doğa turizmi ve sorumlu turizm ilkelerine uyarak bu değerli mirasın gelecek nesillere ulaşmasına katkıda bulunun.