Mehmandust Kulesi

Mehmandust Kulesi, Semnan Eyaleti'nin değerli tarihî eserlerinden biridir ve Mehmandust köyünün güneyinde, Damgan şehrinin yakınında yer alır. «Masumzade Kulesi» adıyla da bilinen bu kule, İran Ulusal Eserler Listesi'nde kayıtlıdır ve üzerindeki kitabeye göre hicri kamerî 490 yılına, yani Selçuklular dönemine tarihlenir. Bazı yerel halk bu yapıyı İmam Musa Kâzım'ın (a.s) torunlarından İmamzade Kasım'ın türbesi olarak bilir; ancak mimari açıdan bu kule İmamzade yapılarına benzemez ve daha çok Selçuklu dönemi türbe kulelerine yakındır. Ayrıca Rey şehrindeki Tuğrul Kulesi'ne dış görünüşü bakımından benzediği için halk arasında «Damgan Tuğrul Kulesi» adıyla da anılır.

Mimari açıdan Mehmandust Kulesi, on iki kenarlı gövdeye sahip dairesel bir yapıdadır ve zarif tuğla işçiliği ile güzel mukarnas süslemeleriyle bezenmiştir. Yapının iç çapı yaklaşık 7 metre, ayakta kalan yüksekliği ise yaklaşık 14 metredir; ancak asıl konik kubbesi zaman içinde yıkılmıştır. Kulenin üst bölümünde Kûfi ve bennâî hatlı iki kitabe görülür; bunlar yapının tarihî değerini ikiye katlamıştır. Kulenin iç mekânında üç mezar bulunur; biri tuğladan, diğer ikisi ise taş dizilerek yapılmıştır. Mimari üslubu, süsleme türü ve genel formuyla yapı, Selçuklu dönemi İran'ının en önemli tuğla kuleleri arasında yer alır.

Mehmandust Kulesi'ne ulaşmak için Damgan–Meşhed yolu ve ardından Mehmandust köyüne çıkan ara yollar kullanılabilir; en iyi seçenek özel araçla gitmektir. Eserin nispeten kurak bir bölgede bulunması nedeniyle ziyaret için en uygun zamanlar ilkbahar ve sonbahardır. Ziyaret sırasında sorumlu doğa turizmi ilkelerine uymak ve tarihî eseri korumak büyük önem taşır; tuğla yapıya zarar vermemek ve çevreyi korumak bunlar arasındadır. Bu tarihî kule, mimari değerinin yanı sıra Damgan bölgesinin tarihî kimliğinin bir parçasını da yansıtır.