Girdab-ı Sengi

Girdab-ı Sengi (Taş Girdap), İran'ın değerli tarihî eserlerinden biridir ve Lorestan eyaletinde, Hürremabad şehrinin eski dokusunda, Tahti Meydanı'nın yakınında yer alır. Yerel dilde «Girdav Berdine» adıyla anılan bu eşsiz yapı, Sasaniler dönemine ait bir yadigârdır ve şehrin en önemli tarihî cazibe merkezlerinden biri olarak bilinir. Yapı, 18 Mordad 1355 tarihinde 1274 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir ve bugün eski İran'daki mühendislik bilgisinin ve su kaynakları yönetiminin bir simgesi olarak turistlerin ilgisini çekmektedir. Eserin şehir merkezinde bulunması ve diğer tarihî cazibe merkezlerine yakınlığı, onun önemini ikiye katlamıştır.

Girdab-ı Sengi aslında, bir pınarın çevresine taş ve sarooc (kireç harcı) kullanılarak inşa edilmiş, dairesel biçimli bir yapıdır. Amacı, pınarın suyunu depolamak ve bu suyu antik Şapurhast şehrinin çeşitli noktalarına planlı biçimde ulaştırmaktı. Yapının çapı yaklaşık 18 metre, duvar kalınlığı 3 metre ve pınarın tabanına kadar olan yüksekliği yaklaşık 18 metredir. Yapının doğu kesiminde, suyu su iletim kanallarına yönlendirme görevi üstlenmiş bir savak bulunur. Bu pınarın suyunun debisi ortalama saniyede yaklaşık 170 litredir ve bahar mevsiminde artar. Bu akıllıca sistem yalnızca su depolamak için değil, şehrin kullanım suyunu sağlamak ve hatta çevredeki değirmenleri çalıştırmak için de kullanılmıştır. Pınarın mevsimlik olması nedeniyle yılın ikinci yarısında su miktarı azalır, ancak sulak mevsimlerde son derece görkemli bir görünüm kazanır.

Girdab-ı Sengi'yi ziyaret etmek için Hürremabad şehir merkezine, Hefdeh Şehrivar Caddesi ve Tahti Meydanı çevresine gitmeniz yeterlidir; esere ulaşım çok kolaydır ve şehir içindedir. Bu cazibe merkezini ziyaret etmek için en iyi zaman, pınarın en bol sulu olduğu ve çevrenin daha taze ve yeşil göründüğü bahar mevsimidir. Burayı gezmek genellikle fazla zaman almaz, ancak tarihî ve mimari değeri oldukça dikkat çekicidir. Bu ziyarette sorumlu doğa turizmi ilkelerine uymak büyük önem taşır; pınarın koruma alanına girmekten kaçınmak, tarihî duvarlara zarar vermemek ve çevrenin temizliğini korumak bunlar arasındadır; böylece bu değerli miras gelecek nesillere de kalır.