Ferahabad Tarihi Külliyesi

Ferahabad Tarihi Külliyesi, Mazenderan Eyaleti'nin en değerli tarihi eserlerinden biridir ve Sari şehristanı sınırları içinde, Sari-Ferahabad yolu üzerinde yer alır. Bu külliye, Safeviler döneminde I. Şah Abbas'ın emriyle inşa edilen eski Ferahabad şehrinin kalıntıları olarak kabul edilir; şehir kendi döneminde önemli ve işlek limanlardan biri olarak biliniyordu. Ferahabad, o dönemde ekonomik canlılığı ve siyasi önemi sayesinde Darüssürur ve Darüssaltana gibi unvanlarla anılıyor, özellikle mevsimlik ikametler için Safevi hükümdarlarının ilgi gösterdiği bölgelerden biri sayılıyordu. Bu eser, 1355 yılında 1376 sicil numarasıyla İran Milli Eserler Listesi'ne alınmıştır.

Yapısı ve tarihi önemi açısından bakıldığında, yaklaşık 40 hektarlık bir alana yayılan bu külliye; Tejen Nehri çevresinde şekillenmiş cami, medrese, hamam, Şah Abbasi Köprüsü, kervansaray, su sarnıcı, çarşı ve Cihannüma Köşkü gibi çeşitli bölümlerden oluşuyordu. Bu yapıların büyük bir kısmı tarih boyunca, özellikle Rusların saldırısı sonucunda yıkılmış olsa da, günümüze ulaşan kalıntılar Safevi dönemi mimarisinin ve şehircilik anlayışının ihtişamını hâlâ göstermektedir. Ferahabad Camii, ayakta kalan en sağlam bölüm olarak dört eyvanlı yapısı, tuğla kubbesi ve mukarnas süslemeleriyle o dönemin mimari sanatından bir kesit sunar. Ayrıca tuğla kemerli Şah Abbasi Köprüsü'nün kalıntıları ile bir zamanlar bölgenin en görkemli yapılarından olan Cihannüma Köşkü de külliyenin diğer önemli görülecek yerleri arasındadır.

Ferahabad Tarihi Külliyesi'ne ulaşmak için Sari şehrinden Derya Yolu'na girip yaklaşık 22 kilometre ilerleyerek bu tarihi alana varabilirsiniz. Külliye, Hazar Denizi kıyısının yakınında yer alır ve kişisel araçla ya da şehirlerarası taksilerle kolayca ulaşılabilir. Ziyaret için en iyi zaman, bölgenin havasının daha ılıman ve hoş olduğu ilkbahar ile sonbaharın başıdır; çünkü yazın hava sıcak ve nemli olur. Bu tarihi eseri ziyaret ederken tarihi yapıları korumak, kalan eserlere zarar vermekten kaçınmak, kültürel ve tarihi değerlere saygı göstermek gibi sorumlu turizm ilkelerine uymak büyük önem taşır.