Molla Başı Evi

Moatemedi Evi adıyla da bilinen Molla Başı Evi, İsfahan şehrinin en tanınmış tarihî yapılarından biridir ve eski dokuda, Pagale Mahallesi'nde yer alır. Bu değerli ev, İran Ulusal Eserler Listesi'ne 5883 numarayla kayıtlıdır ve Safevi, Zend ve Kaçar olmak üzere üç dönemdeki İran konut mimarisinin seçkin bir örneği sayılır. Evin ilk sahibi, astronom ve Nasreddin Şah'ın güvendiği kişi olan Molla Başı'ydı. Molla Başı, İsfahan'a geldikten ve siyasi ile toplumsal görevleri yerine getirdikten sonra bu evi hem ikametgâh hem de halkın işlerine baktığı yer olarak seçti.

Mimari açıdan Molla Başı Evi, üç tarihî üslubun birleşiminin açıkça görüldüğü, İran'daki geleneksel evlerin en eksiksiz örneklerinden biridir. Yapının bazı bölümleri Safevi dönemine aittir; kışlık bölüm ve beş kapılı (penc-deri) bazı mekânlar Zend dönemine ait olup, şahnişin ve dokuz kapılı (noh-deri) odalar gibi sonraki eklemeler Kaçar döneminde yapılmıştır. İç süslemeler arasında renkli cam işleri, zarif ayna işlemeleri, sanatkârane alçı oymalar ve duvar resimleri yer alır; bunlar İran mimari sanatının göz alıcı bir görünümünü sunar. Ev zaman içinde çeşitli değişiklikler geçirmiş ve birçok onarım görmüştür. 2000'li yılların başında (Hicri Şemsi 1380'li yılların başı) yeni sahibi tarafından, tamamen yıkılmasını önlemek amacıyla köklü biçimde yeniden inşa edilmiştir. Onarımın ardından dış avlu, iç avlu (enderun), havuzlu salon ve şahnişin dahil yapının farklı bölümleri yeniden canlandırılmış ve halkın ziyaretine açılmıştır. Bugün Molla Başı Evi, tarihî mimariyi sergilemenin yanı sıra geçmiş dönemlerin soylularının ve seçkinlerinin yaşam tarzını da anlatan, İsfahan'ın önemli kültür ve turizm cazibe merkezlerinden biridir.

Ulaşım açısından Molla Başı Evi, İsfahan'ın merkezi bölgesinde, Batı Heşt Beheşt Caddesi üzerindeki Pagale Mahallesi'nde yer alır ve şehrin ana caddelerinden kolayca ulaşılabilir. Diğer tarihî evlere ve eski şehir dokusuna yakınlığı sayesinde turistler, tek bir şehir yürüyüş rotasında birçok tarihî eseri ziyaret edebilir. Bu evi ziyaret etmek için en iyi zaman, İsfahan'ın hava koşullarının tarihî dokuda gezmeye daha uygun olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Sorumlu turizm ilkelerine uymak, yani sessizliği korumak, yapının süslemelerine zarar vermemek ve tarihî mekâna saygı göstermek şarttır.