Kutsal Mesrop Kilisesi

Kutsal Mesrop Kilisesi, Meşhed şehrinde bulunan Pehlevi dönemine ait tarihî yapılardan biridir ve Dehum-e Dey Meydanı'nda yer alır. Bu kilise, çağdaş dönemde, Hicri Şemsi takvimine göre 14. yüzyılın başlarında Meşhed Ermeni cemaati tarafından inşa edilmiş ve önemli Ermeni azizlerinden biri olan "Mesrop Maştots"un adını almıştır. Kilisenin Meşhed'in kent dokusundaki konumu, dinî azınlıkların bu şehrin Müslüman çoğunluğunun yanında tarihî ve kültürel varlığını gösterir; sosyal ve kültürel açıdan da özel bir öneme sahiptir.

Mimari açıdan bu kilise, Ermeni kilise üslupları ile sade çağdaş mimari unsurların bir bileşimidir. İç mekânı; ibadet salonu, mihrap (sunak) bölümü ve Ermenilere özgü simgesel dinî süslemelerden oluşur ve bunlar sadelik ve belirli bir düzen içinde tasarlanmıştır. Kilisenin mimarisi sütunlu bazilika tarzındadır, dikdörtgen planlıdır ve yönü doğudan batıya doğru tasarlanmıştır. Sunak bölümü doğu tarafında yer alır; kuzey ve güney duvarlarında ise yapının içine doğal ışık almak için ışıklıklar bulunur. Kilisenin, dışarıya açılan çok sayıda havalandırma deliği olan bir bodrum katı vardır; bu delikler nemin binanın içine sızmasını önlemek için yapılmıştır ve bu nedenle kilisenin zemini çevre avlunun seviyesinden biraz yüksektedir. İçeri girmek için batı girişinin önünde merdivenler inşa edilmiş, çan kulesi de bu merdivenlerin üzerinde yükselir. Çok sayıda ışıklığı olan kubbeli sunak bölümü dışında kilisenin çatısı eğimli çatıyla kaplıdır. Kilisenin çevresinde idari binalar ile Ermenilere ait okul bulunur; bunlar külliyeyi tamamlar ve Meşhed Ermeni cemaati için önemli bir kültürel ve eğitim rolü üstlenir.

Kutsal Mesrop Kilisesi'ne Meşhed'in merkezî caddelerinden kolayca ulaşılabilir; şehir içinde yer aldığı için ziyaret uzun yollar gerektirmez. Yapıyı ziyaret etmek için en iyi zaman, Meşhed'in havasının daha ılıman olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Ziyaret sırasında dinî ve ayinsel mekâna saygı göstermek, sessizliği korumak ve rahatsız edici davranışlardan kaçınmak, bu yerde sorumlu turizmin önemli ilkeleri arasında sayılır.