Gando Koruma Altındaki Bölge

Gando Koruma Altındaki Bölge, Sistan ve Belucistan Eyaleti'nin güneydoğusunda yer alır. Bölgenin yüzölçümü 456 bin hektardır; büyük bölümü Deştiyari ilçesinin Bahukalat bölgesinde, bir kısmı ise Rask ilçesinde bulunur. Bölgenin güney sınırını Umman Denizi kıyısı, doğu sınırını ise Pakistan sınırı oluşturur. Burası, İran'ın tek yerli timsahı olan gandonun yaşadığı İran'daki tek noktadır.

Bölge 1349 (1970) yılından itibaren Bahukalat Koruma Altındaki Bölgesi adıyla korunmaya başlandı; 1361 (1982) yılından sonra ise en önemli yerli hayvanı olan «gando»nun adı verildi. Gandolar Bahukalat Nehri'nde, Bahukalat'a dökülen Kaco ve Serbaz nehirlerinde ve eski baraj gölünde yaşar. Bir kısmı da bölgedeki çok sayıda gölette yaşamını sürdürür; bunların arasında Firuzabad, Kalani, Şirgevaz, Delgan, Dergos, Hut Kat, Azadi, Palangi, Cengel, Pir Sohrab, Bahukalat ve Kehir Bez gölcükleri vardır. Bölgede gandodan başka birçok hayvan da yaşar; bunlar arasında karakulak, ceylan, Belucistan sincabı, bukalemun benzeri sürüngenler, Bengal varanı, çakal, tilki ile gri bacaklı su kuşu, kartal, martı, çeşitli şahinler, toy, keklik, çeşitli güvercin ve kumru türleri sayılabilir. Bölgenin güney sınırı olan Umman Denizi kıyısı da yeşil deniz kaplumbağasının başlıca yumurtlama yerlerinden biridir.

Kısa burunlu timsahları görmek ve yaşadıkları asıl yeri keşfetmek istiyorsanız, Çabahar'a ulaştıktan sonra Gando Koruma Altındaki Bölge'ye, çevresindeki göletlere ve Serbaz Nehri'ne uğramalısınız. Gandoların daha çok baraj kenarında yoğunlaştığını ve onları en çok orada göreceğinizi bilmekte fayda var. Gandoların bulunduğu başlıca yerler arasında Serbaz Nehri ile Azadi, Dergos ve Cengel göletleri ve benzerleri yer alır. Ayrıca belirtmek gerekir ki bu timsahları karanlıkta ve gece görmek gündüze göre çok daha kolaydır. Geceleri karanlık ve sessizlik nedeniyle timsahlar daha az korkar ve karada olduklarını görebilirsiniz; bu durumda onları görmek ve tanımak çok daha kolaydır. Bununla birlikte gandoların neslinin şu anda tükenme tehlikesi altında olduğunu ve onlara her türlü zarar vermenin kişiler için ağır para cezalarını gerektireceğini hatırlatalım.