Şir-e Sangi (Taş Aslan)

Hemedan Taş Aslan Heykeli (Sang-e Şir), Hemedan şehrinin tarihî ve kadim sembollerinden biridir. Heykel, 12 metrelik Sang-e Şir Caddesi'nin sonunda, aynı adı taşıyan meydanın ortasında yer alır. Bu değerli tarihî eser, 15 Dey 1310 tarihinde 93 kayıt numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne tescil edilmiştir ve Med ile Ahameniş dönemlerinin antik anıtları arasında sayılır. Taş aslan heykeli tek parça bir taştan yontulmuştur. Hemedan'da antik çağlardan günümüze ulaşan az sayıdaki eserden biri olan heykel, bugünkü kent dokusunun içinde doğal bir biçimde yer almakta ve şehre ayrı bir görünüm kazandırmaktadır.

Heykelin üzerinde bulunduğu tepe antik bir tepedir. Bu tepeden Part dönemine ait bir lahit çıkarılmış olup lahit şu anda Hegmataneh Tepesi Müzesi'nde saklanmaktadır. Geçmişte Hemedan'ın girişinde yan yana iki aslan heykeli bulunuyordu ve şehrin girişi bu nedenle «Bâb-ül-Esed» yani Aslan Kapısı olarak adlandırılıyordu. Hicri kameri 319 yılında, Deylemlilerin Hemedan'a hâkim olduğu sırada kapı yıkıldı. «Merdavic-i Deylemi» bu heykellerden birini Rey şehrine taşımaya çalıştı, ancak başaramadı ve bu sırada heykelin bir kısmını kırdı. İkinci heykel ise tamamen yıkıldı ve geriye yalnızca bu taş aslan kaldı. İslami dönemde halk, Hemedan'ın taş aslanını şehrin koruyucusu ve hastalıkları uzaklaştıran bir tılsım olarak görürdü. Bu inanç, heykelin yüzyıllar boyunca halk arasında özel bir kültürel ve ritüel konum kazanmasına yol açtı. Hicri şemsi 1328 yılında, Bu Ali Sina Türbesi'nin ünlü mimarı ve tasarımcısı Hooşeng Seyhun, heykeli yerden kaldırarak bugünkü yerine yerleştirdi.

Hemedan Taş Aslanı'nı görmek için şehir merkezinin güney kesimindeki Sang-e Şir Meydanı'na gidebilirsiniz. Eser, kolay ulaşılabilen bir kent ortamında yer alır ve ziyareti genellikle Hemedan'ın tarihî şehir turunun bir parçasıdır; Bu Ali Sina Türbesi gibi diğer tarihî eserlerin ziyaretiyle birlikte yapılabilir. Ziyaret için en iyi zaman yılın tüm günleridir; özellikle ılıman mevsimlerde havanın güzelliği nedeniyle turist sayısı artar. Ziyaret sırasında tarihî yapılara saygı göstermek ve esere zarar vermemek gibi kültürel ve doğal sorumluluk ilkelerine uymak şarttır; böylece bu değerli yadigâr gelecek nesiller için korunmuş olur.