Ketele Hor Mağarası

Ketele Hor Mağarası, dünyanın en güzel kireçtaşı mağaralarından biridir. Yaşı, genişliği, kat sayısı ve sarkıt-dikit oluşumlarının çeşitliliği bakımından dünyanın benzersiz mağaraları arasında sayılır ve Zencan Eyaleti'nin görülmeye değer turistik cazibe merkezlerinden biridir. Bu mağara, 1300'lü yıllardan (Hicri Şemsi) önce keşfedilmiş ve 30 yıl sonra tescil edilmiştir. Elbette mağaranın henüz keşfedilmemiş birçok güzergâhı vardır ve bir sonu bulunamamıştır. Şimdiye kadar Ketele Hor Mağarası'nın yaklaşık 30 kilometresi tespit edilmiş, bunun 22 kilometrelik bölümünün haritası çıkarılmıştır; ancak turistlerin ziyareti için yalnızca mağaranın birinci katında 1.200 metrelik bir güzergâh hazırlanmıştır.

Mağaranın girişi, alçak tavanlı, sarkıt-dikit oluşumu bulunmayan ve birkaç yan koridoru olan 4000 metrelik bir koridordur. Yan koridordan sonra, 2 metre yüksekliğinde yokuşlar ve kuru çukurlar bulunan 950 metrelik geniş bir geçit yer alır; bu geçit 50 metrelik iki kolla devam eder ve bir yokuşu aştıktan sonra damlataşlar, sarkıtlar ve sütunlarla kaplı geniş bir salona ulaşır. Sütunlar Salonu'na bitişik olan küçük Kristal Salon'un içinde 8 metre derinliğinde bir kuyu vardır; bu kuyu büyük olasılıkla mağarayı oluşturan, yer altına sızan suların çıkış noktasıdır. Ketele Hor Mağarası; kristallerin ve sarkıtların kalitesi, güzelliği ve kat çokluğu bakımından dünyanın bilinen ilk kireçtaşı mağarası olarak kabul edilir. Mağara, Zencan Valiliği'nin inşaat mühendisi olan Mühendis Âli adlı kişinin özel sektör yatırımı ve kişisel harcamasıyla beş yıl içinde ziyarete hazır hale getirilmiştir. Mağaranın ilk kez ziyarete açılmasının üzerinden yaklaşık 15 yıl geçmiştir; yine de mağaranın diğer bölümlerinin ziyarete hazırlanması için keşif ve çalışmalar hâlâ sürmektedir.

Şu anda mağara kültürel, eğlence ve spor olmak üzere üç bölüme ayrılmıştır. Yalnızca mağaracılar ve kaya tırmanışçıları tarafından kullanılan spor bölümü yaklaşık 4 kilometredir ve sonu henüz keşfedilmemiştir. Genel ziyaretçilere açık olan eğlence bölümü ise yaklaşık 2 kilometrelik düz bir güzergâhtır; bu güzergâhın mağaranın toplamının yalnızca 1/3'ü olduğu söylenir. Mağaranın kültürel bölümü güney kesimindedir. Bu bölümün ana kısmı, çeşitli törenlerin düzenlendiği doğal bir koridordur. Bu koridorun dışarıya açılan bir çıkışı yoktu; çıkış yolu sonradan yapay olarak açılmıştır, ancak koridorun kendisi tamamen doğaldır.

Zencan'daki Ketele Hor Mağarası'nı ziyaret etmek için en iyi zaman ilkbahardır. Ancak yaz geldiğinde sıcak ve güneşli bir hava getirir. İlginç olan, yazın dışarısı sıcakken mağaranın içindeki havanın serin ve nemli olmasıdır. Bu yüzden ilkbaharda seyahat etme fırsatınız olmadıysa yaz da seyahat için iyi bir zamandır. Mağarada çıplak gözle görülebilen tek hayvan yarasalardır; elbette başka birçok küçük canlı da vardır, ancak onları çıplak gözle görmek mümkün değildir. Ketele Hor'da yarasalardan başka hiçbir hayvanın yaşamamasının nedenlerinden biri, mağarada yeterli ışığın ve besin maddesinin bulunmamasıdır.