Abdullahabad Hâkim Konağı

Abdullahabad Hâkim Konağı, İran'ın Merkezi Eyaleti'ndeki Save şehrinin en önemli ve en tanınmış tarihî yapılarından biridir. Abdullahabad mahallesinde yer alan konak, geçmiş dönemlerde yerel han ve hâkimlerin yönetim merkezi ve ikametgâhı olarak bilinir. Dikkat çekici mimarisi ve uygun konumuyla Save'nin öne çıkan kültürel ve turistik cazibe merkezlerinden biri sayılır ve bölgenin tarihî ve toplumsal mirasının bir parçasını oluşturur. Yapı topluluğu, Save'nin kuzeyinde, eski Save–Tahran yolunun batısında, şehir surlarına yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Abdulabad mahallesinde yer alır. Benzerleri Save'nin diğer bölgelerinde, örneğin Kale-i Encilavend ve Akdere'de de görülür.

Konağın yapısında yüksek eyvanlar, şahnişin salonları, merkezî çarsafa (dört sofa), yezdibendî, mukarnas işçiliği ve süslemeli tuğla işçiliği bulunur. Bunlar İran mimarisi sanatını geometrik ayrıntılar ile alçı ve tuğla süslemeler aracılığıyla yansıtır. Konağın ilk yapısı büyük olasılıkla Safeviler dönemine aittir; sonraki dönemlerde, özellikle Kaçarlar ve Pehlevi dönemlerinde eklemeler ve onarımlar yapılmıştır. Bu tarihî yapı topluluğu aslında birçok bölümden oluşuyordu: köşk ya da hâkimin konağı, divanhane, cami, su sarnıcı, birun ve enderun konakları, çevredeki kule ve surlar. Günümüzde bu yapıların yalnızca bazı bölümleri ayakta kalmıştır; bunların en önemlileri ana köşk ya da konak, cami ve Abdulabad Su Sarnıcı adıyla bilinen, İran Ulusal Eserler Listesi'nde kayıtlı Kaçar dönemi su sarnıcıdır. Topluluğun camisi hâlâ faaliyettedir, ancak çok sayıda değişikliğe uğramıştır. Mevcut kanıtlar, bu yapı topluluğunun Halaç aşiretinden Han Emirhüseyni'nin yaşam yeri olduğunu göstermektedir.

Abdullahabad Hâkim Konağı'nı ziyaret etmek isteyenler Save şehir merkezinden araçla ya da yürüyerek Abdullahabad mahallesine gidebilir; konağa şehir içi yollarla ulaşım kolaydır. Ziyaret için en iyi zaman, havanın ılıman olduğu ve açık alanda dolaşmanın ve mimari ayrıntıları incelemenin daha rahat olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Bu değerli mirasın gelecek nesillere aktarılabilmesi için tarihî eserlerin korunması ilkelerine ve sorumlu doğa turizmi kurallarına uymak şarttır.