Caşek Tuz Kubbesi

Caşek Tuz Kubbesi, Zagros Dağları'nın en güney ucunda yer alan Caşek Dağı'nın geniş ve yüksek kuzey kesimidir. Buşehr Eyaleti'nde Deşti ve Deyr ilçeleri arasında bulunur; İran'ın ve Orta Doğu'nun en büyük, en aktif ve en güzel tuz kubbelerinden biri olup Buşehr Eyaleti'nin doğal cazibe merkezlerindendir. Bahman 1386'da, Çevre Koruma Örgütü'nün yönetimi altındaki dört bölgeden biri olarak "ulusal fosil doğal anıt" adıyla tescil edilmiştir. Daha önce belirtildiği gibi Caşek Tuz Kubbesi, Deşti ve Deyr ilçeleri arasında, Kâki ve Berdhun bölgelerinde yer alır; Deşti ilçesindeki Genhek Köyü'nün doğusunda, Deyr ilçesindeki Caşek Köyü'nün ise kuzeyinde bulunur. Bu tuz kubbesi Caşek Dağı'nın kalbinde, kuzey ucuna yakın bir noktada yer alır ve dağın en yüksek kesimini oluşturur. Batısında Genhek Köyü, doğusunda Kordelân Köyü, kuzeydoğusunda Derviş Köyü (Deşti ilçesi), güneyinde ise Caşek Köyü bulunur.

Buşehr Eyaleti'nin en şaşırtıcı doğal oluşumlarından biri Caşek Tuz Kubbesi'dir. Tuz mağaraları, tuz şelaleleri, tuz kaynakları, cin bacaları ve diğer doğal yapıları barındırır; bunların her birinin kendine özgü bir çekiciliği vardır. Ayrıca Caşek Tuz Kubbesi, İran'ın en büyük ve en güzel tuz kubbesi sayılır ve Orta Doğu çapında da tanınmaktadır. Caşek Tuz Kubbesi, Caşek Tuz Dağı ve Deşti Tuz Kubbesi adlarıyla da bilinir.

Caşek Tuz Kubbesi 12 kilometre uzunluğunda ve 4,5 kilometre genişliğindedir. Kubbenin alanı yaklaşık 3666 hektar, zirvesinin deniz seviyesinden yüksekliği ise 1350 metredir. Caşek Tuz Kubbesi'nin Mend Nehri'nin suyunu tuzlu hale getiren özel konumu, bölge için belki de tek zararlı etkendir. Nehir, Bağan Köyü'ne kadar tatlıdır; içilebilir ve tarımda kullanılabilir. Ancak kubbenin yanından geçip etrafını dolandıktan sonra nehir suyu yüksek oranda tuzluluk kazanır. Yağışlı mevsimde nehir suyu Çağapur ve Deşti ovalarını kaplar; yoğun buharlaşma nedeniyle tuz toprağın yüzeyinde kalır ve bölge topraklarının tuzlanmasına yol açar.

Ülkenin güney bölgelerine yılın sıcak mevsimlerinde, nem ve yüksek hava sıcaklığı nedeniyle seyahat etmek önerilmez. Caşek Tuz Kubbesi'ni ziyaret etmek için en iyi zaman, sonbaharın ikinci yarısından kışın sonlarına kadardır.