Çek Çek Ziyaretgâhı

Çek Çek Ziyaretgâhı, Çekçekû veya Pir-i Sebz adlarıyla da bilinir. Bu kadim inancın İran'daki en önemli kutsal mekânlarından biridir ve Erdekan ile Encire arasındaki dağların kalbinde yer alır. Sade ama ruha dokunan mimarisiyle bu sakin ve gizemli mekân, yüzyıllardır dünyanın dört bir yanından gelen Zerdüşt inananlara dua ve buluşma imkânı sunmaktadır. Yezd şehrine uzaklığı yaklaşık 96 kilometre, Erdekan'a uzaklığı ise yaklaşık 43 kilometredir.

Zerdüşt rivayetlerine göre, Arapların İran'a saldırısı ve III. Yezdicerd'in yenilgisi sırasında Yezdicerd'in kızı Nikbânu saldırganlardan kaçarak bu bölgeye sığındı. Bu olayın ardından dağın içinden su damlamaya başladı ve bu nedenle mekân Çek Çek adıyla anıldı. Çek Çek Ziyaretgâhı dağın içinde yer alır ve oraya ulaşmak için yaklaşık 360 basamak çıkmak gerekir. Ziyaretgâhın içinde doğal bir mağara bulunur; mağaranın tavanından sürekli su damlar ve bu su bir havuzda toplanır. Bu su Zerdüştler için kutsaldır ve bereket getirdiğine inanılarak kullanılır. Ziyaretgâhın çevresinde, ziyaretçilerin konaklaması ve dinlenmesi için yapılmış, sade ama işlevsel «hile» adı verilen odalar bulunur. Ayrıca bu külliyede derinliği elli metreyi aşan bir kuyu da vardır ve kuyu su temin sisteminin bir parçası sayılır.

Her yıl Hordad ayının 24'ü ile 28'i arasında, İran'ın ve dünyanın dört bir yanından Zerdüştler dinî törenlerini yapmak üzere bu ziyaretgâhta bir araya gelir. Bu tören "Zerdüştlerin haccı" olarak bilinir ve yalnızca Zerdüştlerin katılmasına izin verilir. Bu günlerde dağın havası, Avesta okuyuşlarının sesi, ud kokusu ve inançlı, neşeli kalabalığın varlığıyla bambaşka bir renk ve koku kazanır. İbadethanenin içine girmenin özel adabı vardır: Ziyaretçi temiz olmalı, ayakkabılarını çıkarmalı ve başını örtmelidir. Bu gelenekler, dinî yönlerinin yanı sıra kutsal mekâna ve geçmiş kuşakların mirasına duyulan saygının da göstergesidir. Çek Çek yalnızca bir ibadet yeri değil, tarihin, kültürün ve insanların inançlarına ve köklerine kopmaz bağlılığının canlı bir simgesi sayılır.