Alişah Kalesi

Tebriz'in en dikkat çekici tarihî eserlerinden biri olarak bilinen Alişah Kalesi, şehir merkezinde, Saat Meydanı'nın yakınında yer alır. Yapı, İlhanlı (Moğol) döneminde, hicrî kameri takvimle 8. yüzyılın başlarında, Sultan Muhammed Hudabende ile Sultan Ebu Said'in veziri Tacüddin Alişah-ı Gilani tarafından inşa edilmiştir. Yapının ilk amacı, görkemli mimarisiyle büyük bir cami inşa etmekti; ancak 1641 yılında meydana gelen deprem nedeniyle bu caminin bazı bölümleri yıkıldı. Günümüzde bu büyük caminin yalnızca güney eyvanı ayakta kalmıştır; Alişah Kalesi adıyla ünlenen bu eyvan, Tebriz şehrinin simgelerinden biri sayılmaktadır.

Yaklaşık 6500 metrekarelik bir alana sahip olan Alişah Kalesi, geçmişte dört eyvanlı büyük bir cami, geniş bir avlu, büyük bir havuz ve avlunun ortasında bir türbeden oluşuyordu. Alişah Kalesi olarak bilinen güney eyvanının yüksekliği yaklaşık 30 metre, genişliği ise 10 metredir. Bu devasa yapı iri tuğlalar ve rengârenk çinilerle inşa edilmiş; ihtişamlı döneminde güzel alçı işlemeleri ve mermer sütunlara sahip olmuştur. Bu alanda yapılan arkeolojik kazılarda farklı tarihî dönemlere ait çanak çömlek parçaları ile İlhanlılar'dan Kaçarlar'a kadar uzanan dönemlere ait sikkeler bulunmuştur; bu buluntular mekânın tarihî önemini göstermektedir.

Alişah Kalesi'ne ulaşmak için özel araç veya toplu taşıma kullanılabilir. Kaleye en yakın metro istasyonu Şehid Muhakkıki istasyonudur. Kaleye otobüsle gitmek isterseniz Şeriati–Abresan hızlı otobüsüne binip Saat Meydanı durağında inmeniz gerekir. Ardından kısa bir yürüyüşle varış noktasına ulaşırsınız. Alişah Kalesi günün her saatinde ziyaret edilebilir ve özel bir girişi yoktur. Yine de gündüz saatleri, özellikle sabah ve akşamüstü ziyaret için daha uygundur. Geceleri kalenin güzel aydınlatması ona ayrı bir görünüm kazandırır ve ziyaretçiler için farklı bir deneyim sunabilir.