Sirjan Çubuk Biçimli Bâdgir

Sirjan Çubuk Biçimli Bâdgir (rüzgâr kulesi), Kirman eyaletinin Sirjan şehrinde yer alan ve İran mimarisinin en özgün eserlerinden biri olan bir yapıdır. Bu bâdgir, Birinci Pehlevi döneminde eski gemilerin bacalarından esinlenilerek inşa edilmiştir. Yapının mimarı Seyyid Muhammed Şüca'i, bir deniz yolculuğu sırasında gemilerin havalandırma sistemini görmüş ve bu bâdgiri gemi bacalarından ilham alarak tasarlamaya karar vermiştir. Çubuk (pipo) biçiminde tasarlanan bu bâdgir, 7 Mehr 1381 tarihinde 6467 kayıt numarasıyla İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Sıcak ve kurak bölgelerde yaygın olan, çoğunlukla dört köşeli ve sade yapıdaki bâdgirlerin aksine, çubuk biçimli bâdgir, gemilerin duman çıkış borularına benzeyen kıvrımlı borulara sahiptir ve adını da bu yüzden almıştır. Çubuk biçimli bâdgirin yapısı, bir kaide üzerine oturtulmuş, pipo şeklinde birkaç borudan oluşur. Boruların dış cephesi küçük altıgen tuğlalarla kaplanmış, bu da yapıya güzel ve benzersiz bir görünüm kazandırmıştır. Bu bâdgir, kendine özgü tasarımı sayesinde hava akımını evin içine yönlendirir ve ortamın serinlemesini sağlar. Bu yapı günümüzde yalnızca tarihî bir cazibe merkezi değil, aynı zamanda çağdaş İran'da iklime uygun tasarımdaki yaratıcılığı ve yeniliği gösteren nadir bir mimari eser olarak kabul edilir. Mimariye ve tarihe ilgi duyan gezginler için bu bâdgiri ziyaret etmek farklı ve etkileyici bir deneyim olacaktır.

Çubuk biçimli bâdgire ulaşmak için Sirjan şehrindeki Doktor Sadıkî Bulvarı, Hacı Reşid Sokağı'na gidebilirsiniz. Bu tarihî eser, Halatî Tarihî Evi ve Nâzım Evi gibi diğer tarihî cazibe merkezlerinin yakınında bulunur. Burayı ziyaret etmek için en iyi zaman, havanın daha ılıman ve gezi için daha uygun olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Ziyaret sırasında çevre korumaya dikkat etmek ve çevredeki tarihî ve doğal yapılara zarar vermemek gerekir.