Yezdgerd Kalesi

Yezdgerd Kalesi ya da Yezdgerd Kalesi Zindanı, Part (Eşkani) dönemine ait tarihî bir yapıdır. Dalahu ilçesinin Merkez bucağında, Ban Zerde köy bölgesinde, Zerde köyünün 700 metre güneyinde yer alır. 27 Esfend 1386 tarihinde 22460 sicil numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilen bu yapı topluluğu, stratejik bir yükseklikte, yaklaşık 40 kilometrekarelik bir vadiye hâkim bir zirvenin üzerine inşa edilmiştir.

Yezdgerd Kalesi'nin yapısı; mutfak, zindan, iki tekil kuleli kapı, nakkare hanesi kulesi, Tepereş, Gaç Gonbed (Meydan), Davar Kalesi (sonradan cam atölyesine dönüştürülen bir Sasani ateşgedesi), Cüdar, Aşiheva ve yüksek alçı duvarlar gibi çeşitli yapılardan oluşan bir savunma kompleksidir. Kale büyük olasılıkla Part döneminde inşa edilmiş, Sasanilere ait yapılar da sonradan eklenmiştir. Halk rivayetine göre kale, Sasani ordusunun yenilgisinden sonra III. Yezdgerd ile kızı Şehrbânû'nun sığınağı olmuştur.

Bu yapılar, özellikle de etkileyici kuleleri ve savunma duvarlarıyla Yezdgerd Kalesi, Part ve Sasani dönemlerinin istihkâm ve askerî mimarisini yansıtır ve büyük bir tarihî ve kültürel öneme sahiptir. Ne yazık ki bu yapı topluluğunun bir bölümü, Zerde köyüne giden yolun ve bahçe sulama kanalının yapımı nedeniyle zarar görmüştür. Ayrıca yerel halk, bahçelerinin sınırlarını belirlemek için duvarın moloz taşlarını kullanmış, bu da yıkımın artmasına yol açmıştır. Şu anda Behniya Kalesi gibi bazı bölümlerde bu tarihî mirasın korunması için yeniden inşa ve restorasyon çalışmaları sürmektedir.

Bu tarihî kaleyi ziyaret etmek için Kirmanşah–Serpol-e Zahab yolunu izlemeniz gerekir. Ricab üç yol ağzından yaklaşık 18 kilometre sonra kaleye giden yol başlar; bu yol meşe ormanları ile geçilmesi zor dağlık yüksekliklerin arasından geçer ve size doğa ile tarihi bir arada yaşama fırsatı sunar. Ziyaret için en iyi zaman, havanın ılıman ve doğanın daha yeşil olduğu ilkbahar ile yaz başıdır. Bu mirası ve doğal çevreyi korumak için tarihî malzemelere zarar vermemek, çevreyi kirletmemek ve belirlenmiş yollardan ayrılmamak gibi sorumlu doğa turizmi ilkelerine uyulması önerilir.