Kelehrud Mağarası

İsfahan Eyaleti'nin Şahinşehr ilçesine bağlı Kelehrud köyü, jeolojik ve doğa turizmi açısından özel bir öneme sahiptir. Köy, İran'ın en uzun çamur mağarasına ev sahipliği yapmasıyla ün kazanmıştır. Kelehrud Mağarası'nın ünü yalnızca uzunluğundan kaynaklanmaz; mağara, onu ülkenin değerli doğal olgularından biri haline getiren başka eşsiz özelliklere de sahiptir. Jeologlar ve mağara gezginleri arasında bu mağara, kendine özgü yapısı ile içinde bulunan taş aletler ve eski kemikler sayesinde büyük önem kazanmış ve jeolojik çalışmalar için ciddi bir konu haline gelmiştir.

Mağara, İsfahan'ın yaklaşık 100 kilometre kuzeyinde, tarihî Kâşân yolunun yakınında, sığ bir vadide yer alır. Şu anda mağaranın aşağısından akan nehir, geçmişte 50 metre kadar yukarıdan akıyordu ve suyun dağdaki çatlağa sızmasıyla zamanla Kelehrud Mağarası'nı oluşturmuştur. Mağaranın ağzında, ilk insanlara atfedilen aletler ve kemik kalıntıları bulunmuştur. Mağaraların derinliklerine girmeye güçleri yetmeyen bu insanlar yalnızca giriş bölümlerinde yaşıyordu; bu durum diğer birçok antik mağarada da görülmüştür. Mağaranın uzunluğu ve derinliği hakkında çeşitli raporlar vardır; kimileri uzunluğunu 1200 metre, kimileri ise 3000 metreye kadar belirtmiştir. Derinliğinin de 50 ile 100 metre arasında olduğu tahmin edilmektedir.

Mağarada ilerlemek başta kolay görünür ve ilk salona rahatça ulaşılabilir; ancak bundan sonra yol çok dar, karmaşık ve yanıltıcı hale gelir. Mağaranın içindeki su havuzuna giden yalnızca tek bir belirgin yol vardır. İki ana salon ve «kedi geçidi» biçiminde geçilmesi gereken güzergâhlar, mağaranın tamamını gezmenin dikkat, tecrübe ve yüksek fiziksel hazırlık gerektirdiğini gösterir. Ulaşmak için eski Kâşân yolundan Murçehhort yönünde 30 kilometre gidip Kelehrud üç yolu ağzından sonra toprak yola girmeli ve mağara girişine kadar yaklaşık 3 kilometrelik kısa bir yürüyüş yapmalısınız. Ziyaret için en iyi zaman, zeminin kaygan olmaması ve havanın ılıman olması için ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Çevreyi korumada sorumluluk sahibi olmak, kask, lamba ve uygun ayakkabı gibi güvenlik ekipmanları bulundurmak ve mağaranın çamur ve kalsit yapısına her türlü zarar vermekten kaçınmak şarttır.