Golciyek Mağarası

Golciyek Mağarası, Zencan şehrinin 35 kilometre güneybatısında, aynı ilçeye bağlı «Golciyek» köyüne bakan yüksek kesimlerde yer alır. Mağaraya şu anda araçla ulaşılabilecek bir yol yoktur ve oraya yalnızca yürüyüş yoluyla ulaşılabilir. Mağara, kireçtaşlarının aşınması sonucu doğal olarak oluşmuştur. Elverişli iklimi sayesinde tarih öncesi dönemde insanlar tarafından sığınak ve yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

Yaklaşık 700 x 100 metre boyutlarında ve yaklaşık 50 metre yüksekliğindeki bu devasa mağara, en önemli antik yerleşim alanlarından biri olarak kabul edilir. Mağarada, «Aşölen» (Acheulean) döneminden «Berdostin» dönemine kadar (milattan önce 16 ile 30 bin yıl arası) uzanan çeşitli tarih öncesi dönemlere ait insan yaşamı izleri bulunmuştur. Taş uçlar, çeşitli alet ve gereçler ile avlanan hayvanların kemik kalıntıları, bu mağaradaki ilk insan uygarlıklarının kanıtları arasında sayılır.

Mağaranın en önemli buluntuları arasında, içindeki mimari kalıntılar yer alır. Bunlar, o dönemde yaşam alanlarının çevrelendiğine, sınırların belirlendiğine ve hatta mülkiyet sınırlarının bulunduğuna işaret eder. Bu kanıtlar, bölgede yaşayan insanların yalnızca hayatta kalmak için değil, ilkel bir toplumsal düzen çerçevesinde yaşam alanlarını düzenlediklerini gösterir; bu da arkeolojik açıdan çok değerlidir.