امامزاده حسین بن موسی الکاظم

امامزاده حسین بن موسی الکاظم (ع) یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های مذهبی شهر طبس در استان خراسان جنوبی است که آرامگاه آن به یکی از فرزندان امام موسی کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) منسوب است. این زیارتگاه در محدوده شهری طبس و در میدان امامزاده حسین قرار دارد و از دیرباز مورد توجه اهالی منطقه و زائرانی بوده است که در مسیر سفر به مشهد از این شهر عبور می‌کنند. درباره محل دفن حسین بن موسی الکاظم روایت‌های مختلفی وجود دارد و بقعه‌هایی منسوب به ایشان در شهرهای دیگری از ایران نیز دیده می‌شود؛ بااین‌حال، آرامگاه طبس از شناخته‌شده‌ترین زیارتگاه‌های منسوب به ایشان به شمار می‌رود. این اثر تاریخی در ۲۰ بهمن سال ۱۳۱۸ با شماره ۳۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای اولیه آرامگاه بر اساس شواهد و روایت‌های تاریخی، به قرن پنجم هجری قمری نسبت داده می‌شود و در دوره‌های مختلف مورد مرمت و توسعه قرار گرفته است. مجموعه امامزاده شامل حرم، رواق‌ها، صحن وسیع، سقاخانه، ایوان‌ها و گلدسته‌هایی است که در چهار گوشه محوطه قرار گرفته‌اند. گنبد اصلی با ارتفاع حدود ۲۵ متر از بیرون، نمایی پوشیده از کاشی‌های معرق دارد و تزیینات داخلی حرم نیز با آینه‌کاری و سنگ مرمر سبزرنگ آراسته شده است. چهار گلدسته مجموعه با ارتفاع حدود ۴۰ متر، علاوه بر جلوه معماری، به‌عنوان برج ساعت نیز کاربرد دارند. از دیگر بخش‌های دیدنی این مکان می‌توان به سردرهای بزرگ با کاشی‌کاری و معرق‌کاری، سقاخانه‌ها، ایوان امیرعلی‌مشیر و سنگ‌قبر تاریخی خواجه شمس‌الدین حسین شاه با قدمت منسوب به سال ۸۰۰ هجری قمری اشاره کرد. بخشی از محوطه نیز به گلزار شهدا اختصاص دارد. این مجموعه پس از زلزله ویرانگر سال ۱۳۵۷ طبس به‌طور گسترده بازسازی شد و امروزه با برخورداری از امکاناتی مانند زائرسرا، مهمان‌پذیر، پارکینگ، فضای سبز، فروشگاه و امکانات رفاهی، پذیرای زائران و گردشگران است.

دسترسی به امامزاده حسین بن موسی الکاظم از طریق خیابان‌ها و مسیرهای داخل شهر طبس امکان‌پذیر است و گردشگران می‌توانند پس از ورود به شهر، با خودروی شخصی یا وسایل حمل‌ونقل عمومی به میدان امامزاده حسین بروند. قرارگیری این زیارتگاه در مسیر ارتباطی یزد به مشهد نیز باعث شده است که بسیاری از مسافران در طول سفر خود برای زیارت و استراحت به این مجموعه مراجعه کنند. فصل‌های پاییز و زمستان و همچنین اوایل بهار، به دلیل گرمای زیاد تابستان در طبس، زمان مناسب‌تری برای بازدید و گشت‌وگذار در فضای باز مجموعه و شهر محسوب می‌شوند. هنگام بازدید نیز رعایت آداب زیارت، حفظ آرامش محیط، احترام به زائران، مراقبت از تزیینات تاریخی و استفاده مسئولانه از فضای سبز و امکانات مجموعه اهمیت دارد.