روستای شلمزار

روستای شلمزار از روستاهای شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز است که در شمال غربی این شهرستان و در نزدیکی روستای هیو قرار دارد. این روستا در انتهای مسیر ارتباطی منشعب از هیو واقع شده و از طریق آزادراه تهران–قزوین می‌توان به محدوده آن دسترسی پیدا کرد. شلمزار با پیشینه‌ای کهن، طبیعت کوهستانی و شیوه زندگی روستایی، مقصدی مناسب برای گردشگرانی است که به گشت‌وگذار در مناطق آرام و دور از شلوغی شهر علاقه دارند. درباره وجه تسمیه روستا گفته می‌شود که «شلم» به معنای کتیرا و «زار» به معنای محل فراوانی است؛ نامی که به رویش گیاه کتیرا در کوه‌های اطراف اشاره دارد. البته روایت‌های دیگری نیز درباره نام‌گذاری این روستا وجود دارد. مردم شلمزار به زبان ترکی و با گویش محلی خود صحبت می‌کنند و در گذشته، کشاورزی، باغداری و دامداری از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی آنان بوده است. کار در معادن اطراف نیز در فصل‌های سرد سال، زمانی که فعالیت‌های کشاورزی کاهش می‌یافت، بخشی از معیشت اهالی را تشکیل می‌داد.

یکی از جذابیت‌های شلمزار، باغ‌های آن است که در بخش‌های مختلف روستا و به‌ویژه در دره میان دو تپه قرار گرفته‌اند. باغ‌های گردو، انگور و شاه‌توت از چشم‌اندازهای شناخته‌شده این منطقه هستند و درختان میوه‌ای مانند گیلاس، انجیر و توت نیز در باغ‌های روستا دیده می‌شوند. از دیگر جلوه‌های طبیعی شلمزار می‌توان به قنات کهریز و دره‌ای با نام محلی «جینلی دره» اشاره کرد که در کنار چشمه‌ها و منابع آب منطقه، به سرسبزی طبیعت اطراف کمک می‌کنند. در روستا چندین درخت چنار کهنسال نیز وجود دارد که برای برخی از آن‌ها قدمتی چندصدساله و در بعضی روایت‌ها حدود ۱۲۰۰ سال ذکر شده است؛ بااین‌حال، این قدمت به‌طور مستقل تأیید نشده است. منطقه زیارتی و گردشگری سیراب نیز در انتهای روستا قرار دارد و مسیر کوهستانی آن برای علاقه‌مندان به پیاده‌روی و طبیعت‌گردی جذاب است. ترکیب باغ‌ها، چشم‌انداز کوهستانی، درختان قدیمی و خانه‌های سنتی، فضایی مناسب برای عکاسی و آشنایی با زندگی روستایی ایجاد کرده است.

برای سفر به شلمزار از تهران می‌توان از مسیر تهران–کرج و آزادراه تهران–قزوین به محدوده هشتگرد و سپس مسیر منتهی به هیو رفت و از آنجا به روستا رسید. با توجه به قرارگیری شلمزار در ناحیه‌ای کوهستانی، بهار و اوایل تابستان معمولاً زمان مناسبی برای لذت بردن از طبیعت و باغ‌های آن هستند؛ اوایل پاییز نیز با تغییر رنگ برگ‌ها و حال‌وهوای باغ‌ها می‌تواند برای عکاسی و گشت‌وگذار دلپذیر باشد. در روزهای گرم تابستان، با وجود افزایش دمای سال‌های اخیر، ساعات خنک‌تر روز برای پیاده‌روی مناسب‌تر است و در فصل زمستان باید شرایط جاده و وضعیت آب‌وهوا را در نظر گرفت. هنگام بازدید از باغ‌ها و مسیرهای طبیعی، بهتر است بدون اجازه وارد زمین‌های خصوصی نشوید، از چیدن میوه یا آسیب زدن به درختان خودداری کنید و زباله‌ها را به روستا یا طبیعت اطراف نسپارید. رعایت آرامش محیط و احترام به زندگی روزمره ساکنان نیز کمک می‌کند تا شلمزار همچنان مقصدی دلنشین برای طبیعت‌گردی باقی بماند.