پل فرسفج

پل فرسفج در روستای فرسفج از توابع شهرستان تویسرکان در استان همدان، در منتهی‌الیه جنوب‌غربی روستا و در نزدیکی کاروانسرای شاه‌عباسی قرار دارد و یکی از محورهای ارتباطی چندین روستا بوده است. این پل از بناهای تاریخی دوره صفویه به شمار می‌رود و بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۴۰۰ سال قدمت دارد و در زمان شاه‌عباس صفوی ساخته شده است. پل فرسفج در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۶ با شماره ۱۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و امروزه نیز به‌عنوان یکی از بناهای تاریخی شهر فرسفج مورد توجه قرار دارد.

این پل حدود ۶۰ متر طول و ۸ متر عرض دارد و دارای سه دهانه آب‌رو با قوس جناقی است که چشمه میانی آن بزرگ‌تر از دو چشمه دیگر بوده و در حدفاصل آن‌ها دو طاق‌نمای کوچک به چشم می‌خورد. به دلیل بزرگ‌تر بودن دهانه میانی، سطح گذر پل از بخش میانی به سمت طرفین دارای شیب است. بر روی پایه‌های پل دو دهانه کوچک ساخته شده که علاوه بر کاهش فشار روی پایه‌ها و صرفه‌جویی در مصالح، سبب عبور آب‌های طغیانی و کاهش اثرات تخریبی سیلاب‌ها بر بدنه پل می‌شود. شالوده و پایه‌های پل از استحکام مناسبی برخوردارند و در جهت مخالف جریان آب، آب‌برهای مثلثی‌شکل دارند که جریان شدید آب را دریافت کرده و به میان دهانه‌ها هدایت می‌کنند. مصالح اصلی پل سنگ و آجر است؛ در پایه‌ها از سنگ و ملات ساروج و در طاق‌ها و بدنه از آجر استفاده شده است. این پل در حال حاضر محل عبور عابران پیاده است و در مجاورت آن پل جدیدی ساخته شده که عبور و مرور خودروها از طریق آن صورت می‌گیرد. همچنین برای حفاظت و صیانت از این بنای تاریخی و رفع خطرهای احتمالی، عملیات مرمت آن آغاز شده و شهرداری و شورای اسلامی شهر فرسفج نیز در تأمین تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز و بخشی از عملیات مرمت مشارکت داشته‌اند.

برای دسترسی به پل فرسفج باید به شهر تاریخی گردشگری فرسفج در شهرستان تویسرکان رفت و در بخش جنوب‌غربی شهر، در محدوده نزدیک به کاروانسرای شاه‌عباسی و ابتدای جاده فرسفج به نهاوند و ملایر، به سمت پل حرکت کرد. این پل در فاصله کمی از کاروانسرای فرسفج قرار دارد و بازدید از آن را می‌توان با دیدن این بنای تاریخی نیز همراه کرد. قرارگیری پل در مسیر ارتباطی قدیمی منطقه و ساختار معماری آن، امکان گشت‌وگذار و عکاسی در محدوده تاریخی فرسفج را فراهم می‌کند. بهار و اوایل پاییز با توجه به شرایط مناسب‌تر آب‌وهوایی، زمان مناسبی برای بازدید از این اثر تاریخی هستند. در زمان بازدید باید از آسیب‌زدن به آجرها، سنگ‌ها و بخش‌های مختلف سازه، دستکاری مصالح تاریخی، رها کردن زباله و آسیب به محیط پیرامون خودداری کرد و برای حفظ بنا و فضای اطراف آن، اصول طبیعت‌گردی و بازدید مسئولانه را رعایت کرد.