منطقه حفاظت شده خانگرمز

منطقه حفاظت‌ شده خانگرمز یکی از عرصه‌های طبیعی ارزشمند در استان همدان، شهرستان تویسرکان است که بیش از 9٬389 هکتار وسعت دارد و در فاصله حدود 30 کیلومتری غرب تویسرکان و جنوب غربی رشته‌کوه الوند واقع شده است. این منطقه به‌واسطه چشم‌انداز کوهستانی، قله‌ای مخروطی با نام کوه خانگرمز و موقعیت ژئومورفولوژیک ویژه‌اش، یکی از بخش‌های برجسته زیست‌محیطی استان به شمار می‌آید و از سال 1363 به‌عنوان منطقه شکار ممنوع و از سال 1380 به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده ارتقاء یافته است.

پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌شده خانگرمز شامل گونه‌های متنوعی از گیاهان مرتعی و بوته‌ای است و حدود 213 گونه گیاهی از 45 خانواده در آن شناسایی شده است. وجود شش رشته چشمه دائمی و یک سرآب در دل منطقه، منابع آب پایدار برای حیات‌وحش فراهم می‌کند و به تنوع زیستی آن کمک کرده است. این منطقه زیستگاه مهمی برای کل و بز وحشی، قوچ و میش، گرگ، روباه، شغال، کفتار، خرگوش، سمور و دیگر پستانداران بوده و گونه‌های متعددی از پرندگان و خزندگان نیز در آن دیده می‌شود.

برای دسترسی به منطقه حفاظت‌شده خانگرمز می‌توان از جاده تویسرکان به کنگاور و سپس جاده‌های روستایی به سمت لاشجرد و کنجوران علیا حرکت کرد تا به ورودی‌های منطقه رسید؛ مسیرهایی که به‌دلیل ناهمواری کوهستانی و خاکی بودن، تردد با خودروهای مناسب و شاسی‌بلند توصیه می‌شود. بهترین فصل بازدید از این منطقه طبیعت‌گردی در فصل‌های بهار و تابستان (فروردین تا مهر) است؛ در این دوره پوشش گیاهی در اوج رشد خود قرار دارد، چشمه‌ها پرآب‌اند و هوای کوهستانی امکان پیاده‌روی در مسیرهای پاکوب را مهیا می‌کند. در طول بازدید از خانگرمز رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه مانند عدم روشن کردن آتش، جمع‌آوری زباله‌ها، احترام به زیستگاه وحش و گیاهان بومی، به حفظ این اکوسیستم حساس کمک می‌کند.