عمارت بادگیر یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی مجموعه کاخ گلستان و از شاخص‌ترین آثار معماری دوره قاجار در شهر تهران است که در استان تهران، منطقه 12 و میدان ارگ، در ضلع جنوبی کاخ گلستان قرار دارد. این عمارت به دستور فتحعلی‌شاه قاجار در نیمه نخست سده سیزدهم هجری قمری ساخته شد و در دوره ناصرالدین‌شاه بازسازی گسترده‌ای یافت و به شکل امروزی درآمد. نام این بنا از چهار بادگیر بلند و باشکوه آن گرفته شده که علاوه بر ایجاد تهویه طبیعی، نقش مهمی در جلوه معماری ساختمان دارند. عمارت بادگیر به دلیل برخورداری از تزئینات فاخر، معماری اصیل ایرانی و رویدادهای تاریخی مهم، از جمله محل تاج‌گذاری مظفرالدین‌شاه قاجار، جایگاه ویژه‌ای در میان آثار تاریخی پایتخت دارد. این بنا امروزه به‌عنوان یکی از بخش‌های دیدنی کاخ گلستان، هر ساله میزبان شمار زیادی از علاقه‌مندان به تاریخ، معماری و هنر ایرانی است.

معماری عمارت بادگیر تلفیقی از هنر، مهندسی و زیبایی‌شناسی دوره قاجار را به نمایش می‌گذارد. تالار اصلی با پلان صلیبی، ارسی‌های بزرگ با شیشه‌های رنگی، آینه‌کاری‌های ظریف، گچ‌بری‌های نفیس، منبت‌کاری، نقاشی‌های دیواری و ستون‌های تزئینی، فضایی باشکوه و چشم‌نواز ایجاد کرده‌اند. چهار برج بادگیر این بنا که با کاشی‌کاری معرق آراسته شده‌اند، تنها بادگیرهای شناخته‌شده ایران هستند که چنین تزئیناتی دارند و در گذشته هوای خنک را از طریق کانال‌هایی به حوضخانه زیرزمین هدایت می‌کردند. حوضخانه که امروزه به موزه عکس‌خانه تبدیل شده، محل نگهداری مجموعه‌ای از عکس‌های دوره قاجار و تجهیزات عکاسی تاریخی است. اتاق‌های گوشواره، شاه‌نشین، بالاخانه و دیگر بخش‌های عمارت نیز نشان‌دهنده دقت معماران ایرانی در طراحی عملکردی و زیبایی بصری این اثر تاریخی هستند. علاوه بر این، عمارت بادگیر در دوره قاجار محل برگزاری برخی جلسات هیئت وزیران نیز بوده و از نظر تاریخی اهمیت ویژه‌ای دارد.

برای بازدید از عمارت بادگیر، ابتدا باید وارد مجموعه کاخ گلستان شوید. بهترین مسیر دسترسی، استفاده از خط یک متروی تهران و پیاده شدن در ایستگاه 15 خرداد است که پس از حدود پنج دقیقه پیاده‌روی به ورودی کاخ خواهید رسید. در صورت استفاده از خودروی شخصی نیز باید خودرو را در خیابان‌های اطراف پارک کنید، زیرا خیابان‌های منتهی به مجموعه سنگ‌فرش بوده و ورود خودرو به آن‌ها امکان‌پذیر نیست. بهترین زمان بازدید از این عمارت، فصل‌های بهار و پاییز است که هوای تهران برای گردش و بازدید از مجموعه‌های تاریخی مطلوب‌تر است. هنگام بازدید نیز رعایت اصول گردشگری مسئولانه اهمیت زیادی دارد؛ از لمس تزئینات، آینه‌کاری‌ها و آثار تاریخی خودداری کنید، از فلاش دوربین در بخش‌هایی که ممنوع است استفاده نکنید، محیط مجموعه را پاکیزه نگه دارید و با رعایت قوانین بازدید، در حفظ این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده سهیم باشید.