خانه داروغه یکی از ارزشمندترین خانه‌های تاریخی مشهد و از شاخص‌ترین یادگارهای اواخر دوره قاجار است که در استان خراسان رضوی، شهر مشهد، خیابان نواب صفوی، راسته حوض مسگران و در نزدیکی حرم مطهر امام رضا (ع) قرار دارد. این خانه به دستور یوسف‌خان هراتی، آخرین داروغه مشهد و نخستین رئیس نظمیه شهر، برای سکونت و برگزاری مراسم و پذیرایی‌های رسمی ساخته شد و امروزه به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. خانه داروغه به دلیل تلفیق چشم‌نواز معماری سنتی ایرانی با عناصر معماری روسی، از دیگر خانه‌های تاریخی مشهد متمایز است و پس از مرمت اصولی و دقیق، در سال 2016 موفق به دریافت جایزه حفظ میراث فرهنگی آسیا و اقیانوسیه یونسکو شد. این بنای تاریخی با مساحت حدود 1100 مترمربع و معماری سه‌طرف‌ساخت، یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی شهر مشهد به شمار می‌رود.

معماری خانه داروغه جلوه‌ای کم‌نظیر از هنر و مهندسی اواخر دوره قاجار را به نمایش می‌گذارد. ساختمان دوطبقه این خانه پیرامون حیاطی با حوض مرکزی و باغچه‌های کوچک شکل گرفته و با آجرکاری‌های ظریف، گچ‌بری‌های هنرمندانه، کاشی‌کاری‌های رنگارنگ، ستون‌های آجری، پلکان دوطرفه، تندیس‌های گچی و تزیینات الهام‌گرفته از معماری روسی آراسته شده است. از ویژگی‌های شاخص این بنا می‌توان به نخستین شومینه و نخستین حمام خصوصی مشهد، پنجره‌های دوجداره، بخش‌های تابستان‌نشین و زمستان‌نشین، بادگیرها، سرداب، مطبخ، نانوایی اختصاصی و غلام‌رو اشاره کرد که نشان‌دهنده توجه معماران به آسایش ساکنان با بهره‌گیری از نور خورشید، جریان هوا و شرایط اقلیمی است. امروزه بخشی از مطبخ به قهوه‌خانه سنتی تبدیل شده، عکاس‌خانه‌ای با لباس‌های سنتی در مجموعه فعالیت می‌کند و غرفه‌هایی برای عرضه صنایع‌دستی و نقره‌جات نیز در آن وجود دارد که بازدید از این خانه را به تجربه‌ای فرهنگی و جذاب تبدیل می‌کند.

دسترسی به خانه داروغه بسیار آسان است و گردشگران می‌توانند با خودروی شخصی از مسیر خیابان نواب صفوی و شارستان رضوی یا از طریق پارکینگ‌های اطراف حرم به این مجموعه برسند. همچنین استفاده از خط یک مترو و پیاده شدن در ایستگاه 17 شهریور، اتوبوس‌های عبوری از بلوار وحدت یا تاکسی‌های محدوده حرم از ساده‌ترین راه‌های دسترسی به این اثر تاریخی هستند. بهترین زمان بازدید از خانه داروغه فصل بهار و اوایل پاییز است که آب‌وهوای مشهد برای گشت‌وگذار در بافت تاریخی شهر مطلوب‌تر است و فضای حیاط و باغچه‌های خانه نیز جلوه‌ای زیباتر دارد. هنگام بازدید، رعایت سکوت، خودداری از لمس تزیینات و گچ‌بری‌ها، پرهیز از وارد کردن آسیب به بخش‌های تاریخی و حفظ نظافت مجموعه، نقش مهمی در حفاظت از این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده خواهد داشت.