کعبه زرتشت
شکوه معماری هخامنشی در نقش رستم در دستهبندی جاذبهکعبه زرتشت یکی از شاخصترین بناهای تاریخی ایران است که در استان فارس، شهرستان مرودشت و در محوطه باستانی نقش رستم قرار دارد. این سازه سنگی چهارگوش در مجاورت یادمانهای ارزشمند دورههای ایلامی، هخامنشی و ساسانی واقع شده و بهعنوان یکی از مهمترین آثار برجایمانده از دوره هخامنشی شناخته میشود. قدمت این بنا به حدود قرن ششم پیش از میلاد بازمیگردد و اگرچه نام اصلی آن در دوره ساخت مشخص نیست، اما در دوره ساسانی با عنوان «بنخانک» شناخته میشده و در دورههای بعدی بهدلیل شباهت ظاهری، نام «کعبه زرتشت» بر آن نهاده شده است. این اثر در سال 1310 با شماره 21 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و امروزه یکی از مقاصد مهم گردشگری تاریخی کشور بهشمار میرود.
این بنا ساختاری مکعبمستطیلی دارد و از سنگ آهک سفید مرمرنما ساخته شده است که با قطعات سنگی بزرگ و بدون استفاده از ملات روی هم قرار گرفتهاند و با بستهای دمچلچلهای به یکدیگر متصل شدهاند. ارتفاع آن حدود 12 متر است که با احتساب سکوی سهپلهای به بیش از 14 متر میرسد. تنها ورودی بنا از طریق پلکانی سیپلهای در ضلع شمالی امکانپذیر است و به اتاقکی کوچک درون سازه منتهی میشود. در نمای بیرونی، پنجرههای کاذب و طاقچههایی از سنگ تیره برای ایجاد تنوع بصری بهکار رفتهاند. یکی از مهمترین ویژگیهای این بنا، وجود کتیبههایی از دوره ساسانی به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی است که به شاپور اول و موبد کرتیر تعلق دارند و از مهمترین اسناد تاریخی آن دوره محسوب میشوند. با وجود پژوهشهای گسترده، کاربری دقیق این بنا همچنان مشخص نیست و فرضیههایی مانند آتشکده، آرامگاه، گنجخانه یا محل نگهداری اسناد دینی برای آن مطرح شده است.
برای دسترسی به کعبه زرتشت، میتوان از جاده شیراز به اصفهان استفاده کرد و سپس از مسیرهای منتهی به محوطه نقش رستم وارد این مجموعه تاریخی شد. نزدیکی این اثر به تخت جمشید، امکان بازدید همزمان از چند جاذبه مهم تاریخی را فراهم میکند. بهترین زمان بازدید از این منطقه فصلهای پاییز، زمستان و اوایل بهار است که شرایط آبوهوایی معتدلتری حاکم است. با توجه به ارزش تاریخی این بنا، رعایت اصول طبیعتگردی مسئولانه و حفظ آثار فرهنگی از جمله خودداری از لمس کتیبهها، آسیب نرساندن به سازه و رعایت ضوابط بازدید برای حفاظت از این میراث ارزشمند اهمیت بالایی دارد.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.