بافت تاریخی یزد
شاهکار معماری و زندگی پایدار در دل کویر در دستهبندی جاذبهبافت تاریخی یزد یکی از کهنترین بخشهای شهری ایران است که قدمتی بیش از 2500 سال دارد و بهدلیل معماری منحصربهفرد و حفظ یکپارچگی کمنظیرش، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این محدوده خشتی با کوچههای باریک، بادگیرهای بلند، خانههای سنتی و بناهای دیدنی، چهرهای اصیل از زندگی در دل کویر ایران را به نمایش میگذارد. جذابیت این بافت تا حدی است که امروزه اصلیترین مقصد گردشگران داخلی و خارجی در یزد محسوب میشود و بسیاری برای دیدن همین کوچهپسکوچههای هزارساله راهی این شهر آرام کویری میشوند. این بافت تاریخی نمونهای زنده از انطباق کامل انسان با محیط سخت کویری است که ساکنان آن هزاران سال تجربههای معماری و مدیریت آب را برای سازگاری با اقلیم خشک به کار گرفتهاند. خانهها، مساجد، بازارها، حمامها و دیگر بناهای این شهر عمدتاً از خشت، گل و آجر ساخته شدهاند و طراحی شهر با کوچههای باریک، بادگیرها، اندرونیها و فضاهای محصور، به گونهای است که شرایط هوایی مطبوع و خنکتر نسبت به فضای باز کویر ایجاد میکند و جریان باد و تابش آفتاب را کنترل مینماید.
این بافت ارزشمند در مرکز شهر یزد قرار دارد؛ جایی که در دوران کهن قلب تجارت، بازارها و مراکز رفتوآمد مردم بوده است. محدوده آن از میدان کشاورز به سمت جنوب تا چهارراه انقلاب ادامه مییابد و از سوی دیگر از خیابان انقلاب بهسمت شرق تا چهارراه بسیج ـ کاشانی کشیده میشود. ضلع دیگر این مثلث تاریخی نیز از بلوار مدرس مجدداً به میدان کشاورز میرسد. بافت تاریخی یزد نهفقط مجموعهای از ساختمانهای قدیمی، بلکه یک نظام شهری یکپارچه و فعال است که هنوز بخش بزرگی از آن محل سکونت، تجارت و زندگی روزمره مردم است. هر محله بر اساس سیستم قنات طراحی شده و در مرکز آن عناصری مانند بازار، مسجد، آبانبار (آبانبارها)، حمام و میدان عمومی قرار گرفته است که نقش اجتماعی و اقتصادی مهمی ایفا میکنند. بادگیرهای بلند و آبیانباریهای زیرزمینی (پهباد و آبانبار) نمونههای برجستهای از راهکارهای بومی برای تهویه و ذخیره آب در شرایط خشک هستند. همچنین وجود مساجد، تکیهها، زیارتگاهها، خانههای تاریخی و باغ دولتآباد در دل این بافت نشاندهنده تنوع فرهنگی و تاریخی این شهر است.
وسعت بافت تاریخی یزد حدود 700 هکتار است و بیش از 1700 بنای ثبتشده و ارزشمند را در خود جای داده که شامل خانههای کهن، بازارهای سنتی، آبانبارهای تاریخی، مساجد برجسته، کوچههای پیچدرپیچ و فضاهای عمومی سنتی میشود. بازدید از بافت تاریخی یزد فرصتی منحصربهفرد برای تجربه معماری پایدار و زندگی شهری در کویر فراهم میکند و بازدیدکنندگان میتوانند در کوچههای باریک قدم بزنند، از بازارهای سنتی، خانههای تاریخی و بادگیرهای عظیم دیدن کنند و با سازوکارهای سنتی مدیریت آب مثل قناتها و آبانبارها آشنا شوند. بهترین زمان برای بازدید از این بافت تاریخی پاییز و زمستان است که هوا مطبوعتر بوده و تجربه گردش در کوچهپسکوچههای تاریخی لذتبخشتر میشود. در هنگام بازدید رعایت اصول حفظ میراث فرهنگی نظیر احترام به سکونتگاههای تاریخی، عدم وارد کردن آسیب به مصالح سنتی و حمایت از کسبوکارهای محلی بسیار مهم است تا این میراث برای نسلهای آینده حفظ شود.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.