Ara::

Doğru dağcılık kıyafetlerinin önemi herkesin malumu. Bazı dağcıların "kötü hava diye bir şey yoktur, her şey giydiğiniz kıyafete bağlıdır" dediğini mutlaka duymuşsunuzdur. Bu makale, dağcılık kıyafetlerini seçmenize yardımcı olacak. Dağcılık için ne giymeliyiz? (Dağcılık kıyafetleri özet listesi) Kot pantolon ve pamuklu tişörtler yasak: Keten ya da pamuk suyu içinde tutar; sıcak havada terlemenize, hava serinleyince de üşütmenize neden olur. İç çamaşırları (ve diğer kıyafetler) polyester, naylon ve merinos yününden olmalı: Bu malzemeler teri cildinizden uzaklaştırır ve hızlı kurur. Bu yüzden iç çamaşırı, tişört, spor sütyeni ve çorap için ideal seçeneklerdir. Bu liflerin nemi kontrol etme özelliği diğer kıyafetleriniz için de faydalıdır. Rahat ve sağlam pantolon: Yürüyeceğiniz yollar inişli çıkışlı ve virajlarla doludur, bu yüzden rahatça hareket edebilmelisiniz. Dallar ve taşlar yoga taytlarını ya da ince, esnek pantolonları da çekip sökebilir. Sıcak tutan ceket: Polyester polar en iyi seçenek sayılır. Yine de polyester astarlı, sıcak tutan ve su geçirmez bir ceket, daha soğuk havalar için akıllıca bir tercihtir. Yağmurluk: Su geçirmezlik ve nefes alabilirlik, dikkat etmeniz gereken iki özelliktir. Yani yağmurluk rüzgârı ve yağmuru kesmeli, aynı zamanda terlediğinizde plastik bir poşet giymiş gibi hissetmemelisiniz. Hava çok nemliyse yanınıza yağmurluk pantolon da alın. Siperli şapka: Bu şapka başınızı kuru tutar ve güneşten korur. Şapkanın siperli olması gözlerinizi yağmura ve güneşe karşı korur (ama yanınızda güneş gözlüğü de bulundurun). Dağcılıkta kat kat giyinme stratejileri Dağcılık kıyafetleri konusunda daha ciddi davranmak istiyorsanız, alışveriş yaparken şu noktaları göz önünde bulundurun: Kat kat giyinmeyi ciddiye alın: Bu strateji kendini kanıtlamıştır. Genel olarak her kıyafet katmanının kendine özgü bir işlevi vardır ve bunları ekleyip çıkararak çevre koşullarına uyum sağlayabilirsiniz. Koşulları önceden tahmin edin: Sağlığınız ve güvenliğiniz tamamen yanınıza aldıklarınıza bağlıdır. Aracınızın sizden millerce uzakta olabileceğini ve hava tahminlerinin her zaman doğru çıkmayacağını unutmayın. Bu yüzden kendinizi daha soğuk, daha nemli ya da daha sıcak hava gibi beklenmedik koşullara hazırlayın. Modaya değil işleve bakın: İşinize yaramadığında giydiğiniz kıyafetin modaya uygun olmasının faydasız olduğunu unutmayın. Rahatlığa, dayanıklılığa, ağırlığa ve fiyata dikkat edin: Satın almadan önce artıları ve eksileri tartmalı, kişisel tercihlerinizi ve bütçenizi göz önünde bulundurmalısınız. Ultra hafif ekipman seti çok iyi bir seçenek, ama çok pahalıdır. İyi bir bot ya da ayakkabı alın: Ayakkabı, dağcılıkta giydiğiniz en önemli şeylerden biridir ve bu konuda dikkatle karar vermelisiniz. Dağcılık kıyafeti liflerinin özellikleri hakkında önemli noktalar Dağcılık kıyafetlerinin nasıl göründüğü ve neyden yapıldığı önemli değil; her halükârda farklı özelliklere sahip olmak için farklı katmanlar giymeniz gerekir. Nemi uzaklaştırma özelliği: Bu özellik, birinci katmanda ya da doğrudan cilde temas eden her katmanda büyük önem taşır. Bu sayede kıyafetin lifleri nemi ciltten bir sonraki katmana aktarır ve nem hızla kurur. Böylece vücut teri, üşütmeden buharlaşır ve kurur. Yalıtım: Bu özellik ara katman için kilit önemdedir ve sizi sıcak tutar. Bu katmandaki kıyafetler kendiliğinden sıcak değildir, ama yalıtım özelliğine sahipse vücut ısınızı iyi bir şekilde içinde tutabilir. Su geçirmezlik ve rüzgâr geçirmezlik: Üçüncü ya da dış katmanda çok önemlidir; yağmur altında ıslanmanızı ya da rüzgârlı havada üşümenizi engeller. Suya ve rüzgâra "dayanıklı" ceketlerin yağmuru ve rüzgârı tamamen kesmediğini, orta düzeyde bir koruma katmanı sayıldığını unutmayın. Ayrıca su geçirmez ceketler genellikle rüzgâr geçirmez olup olmadığını belirtmez, ancak çoğunlukla her iki özelliğe de sahiptir. Nefes alabilirlik: Bu özellik tüm katmanlarda önemlidir ve kıyafetin hızla kurumasına yardımcı olur. Üzerinizdeki katmanların hepsi nefes almıyorsa, ciltten atılan nem sonunda bir katmanda sıkışır ve üşümenize neden olur. Nefes alabilen su geçirmezlik: Gelişmiş dış katmanlarda bu kombinasyon bulunur. Bununla birlikte en gelişmiş teknolojiler bile rüzgârı ve yağmuru kesmeyi öncelikli tutar; bu yüzden nem yükseldiğinde havalandırma sorunuyla uğraşırlar. Havalandırması olmayan dış katmanlar daha ucuzdur, ama onları giydiğinizde saunada plastik bir poşetle oturuyormuş gibi hissedersiniz. Güneşten korunma: Morötesi ışınlara karşı koruma faktörüne (UPF) sahip kıyafetler, cildinizi zararlı morötesi ışınlardan koruyabilir. Dağcılık kıyafetlerinin temel lifleri Burada aralarından seçim yapabileceğiniz yaygın liflerin bir listesini görüyorsunuz. Yün: Eski yünler ve örgüler cildi kaşındırırdı, ancak günümüzün örgüleri öyle değil. Özellikle merinos yünü; yumuşak, nefes alabilen ve nemi uzaklaştıran liflere sahiptir, hızlı kurur ve çeşitli kokuları üzerinde tutmaz. Naylon ve polyester giysiler: Bu giysiler merinos yününe göre daha ekonomiktir, nemi çok iyi uzaklaştırır, hızlı kurur ve ayrıca geri dönüştürülebilir. Bu giysilerin dezavantajlarından biri, kötü koku yapabilmeleridir; bu yüzden bu kumaşların bazılarında antimikrobiyal maddelerle bakterilerin faaliyetinin önüne geçilmeye çalışılmıştır. Örgü: Örgü hırkalar aslında polyesterden yapılmıştır ve sağladıkları sıcaklık, üretimlerinde kullanılan kimyasal maddelerden çok kalın ve yumuşak liflerinden kaynaklanır. Naylon ve polyester ceketler: Bu ceketleri dış katmanda (örneğin yağmurluk veya mont olarak) kullanmak sizi rüzgâr ve yağmura karşı korur. İpek: İpeğin nemi uzaklaştırma kapasitesi yüksek değildir, bu yüzden zorlu dağcılık faaliyetleri için ideal bir seçenek sayılmaz. İşlenmiş ipek nemi uzaklaştırmada daha iyi performans gösterir. İpek yumuşak ve lüks kabul edilir, ancak dayanıklılık ve koku tutmama açısından çok iyi bir performansa sahip değildir. Pamuk: Pamuk, nemi uzaklaştırma ve kuruma konusunda oldukça zayıftır; sizi ıslak tutma ve üşütme konusunda ise olağanüstü etkilidir. Hava çok sıcaksa ve pamuklu giysilerin vücudunuza yapışması sizi rahatsız etmiyorsa bunları giyebilirsiniz, ancak soğuk havalarda ilk katman olarak pamuklu giymek üşütmenize neden olur. Deneyimli dağcıların "pamuk öldürür" demesinin nedeni budur. Dağcılık giyiminde birinci katman (base layer) Nispeten soğuk havalarda biraz sıcaklık ve yüksek düzeyde nem uzaklaştırma kabiliyeti, birinci katman giysilerin sahip olması gereken en önemli özelliklerdir. İç çamaşırı: Giyeceğiniz iç çamaşırının model ve türü tamamen size bağlıdır. Pamuk yine de büyük bir "hayır"dır. Ayrıca iç çamaşırınızın cildinizi sürtmemesine dikkat edin. Bu nedenle dikişsiz tasarımlar dağcılık için en iyi seçenek sayılır. Sütyen: En iyi seçenek, sırt çantası taşırken cildi rahatsız etmemesi için kopçasız spor modelidir. Atlet veya fanila: Hafif bir atlet soğuk havalarda sıcak kalmanıza yardımcı olabilir; ayrıca tişörte göre uygun ve daha hafif bir alternatif sayılır. Birinci katman gömlek ve pantolon: Hafif, orta ve ağır olmak üzere tüm ağırlıklarda bulunur. İhtiyacınız olan ağırlığı iklim koşullarına ve kendinizin üşüyen ya da sıcaklayan biri olmasına göre seçin. Yuvarlak yakalı gömlekler daha ekonomiktir, ancak fermuarlı yakalı gömlekler daha pratiktir ve havanın sıcaklığına göre ayarlayabilirsiniz. Birinci katman pantolonu, daha fazla koruma ve sıcaklık için dağcılık pantolonunun altına giyebilirsiniz. Hava yağmurlu olursa üzerine yağmurluk pantolon da giyebilirsiniz. Uzun iç çamaşırının altına külot giymeli misiniz? Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur, bu yüzden hangisi size daha rahat geliyorsa onu yapın. Genellikle külot giymeye gerek yoktur, ancak bazı kişiler daha fazla koruma ve sıcaklık için giyer. Dağcılıkta diğer giyim seçenekleri Toplamda birinci katmana, orta katmana ve dış katmana (yağmurluk ve pantolon) ihtiyacınız var. Aşağıda elinizdeki diğer seçenekleri görebilirsiniz. Şapka: Güneşli ve kuru yerlerde dağcılık yapıyorsanız geniş kenarlı büyük bir şapka giymelisiniz. Bu şapkalar nemli ve yağmurlu havalar için de uygundur. Soğuk havalarda başınızı sıcak tutmak için sıcak bir örgü veya sentetik lifli bere alın. Gömlek: Kısa kollu tişört sıcak havaya, uzun kollu tişört ise nispeten daha serin havaya uygundur. Hava güneşliyken güneş ışınlarına karşı koruyucu uzun kollu bir giysi giyin (çoğunda boynu korumak için kalkan yaka bulunur). Şort, pantolon ve fermuarlı dönüştürülebilir pantolonlar: Dönüştürülebilir pantolonların birçok hayranı vardır, çünkü artık pantolon ile şort arasında karar vermeniz gerekmez. Burada da çabuk kuruyan kumaşlar öncelikli olmalıdır. Altı cepli pantolonlar da geniş hacimleri sayesinde dağcılar arasında çok popülerdir. Yoga pantolonları? Esneklikleri iyidir, ancak taşlara ve dallara karşı pek dayanıklı değildir. Etek, elbise ve şort etekler: Yüksek esnekliğe, uzun ömre ve astara sahiptirler. Eldiven ve çorap: Havaya bağlı olarak kalın veya ince eldiven ve çorap giyebilirsiniz. Giydiğiniz çoraplar ayakkabınızdan daha uzun olmalıdır ve her ihtimale karşı yanınızda fazladan bir çift çorap bulundurun. Yalıtımlı ve su geçirmez eldivenler kış için en iyi seçenektir; iki parmaklı (mitten) eldivenler de her zaman normal eldivenlerden daha sıcaktır. Getr: Getrler tıpkı bir tozluk gibi ayakkabı ve ayağın üzerine giyilir; toz ve çakıl parçacıklarının, yağmurun ve hatta böceklerin ayakkabının içine girmesini önler. Dağcılık giyiminde orta katman Sizi ısıtan katman budur. Makul bir öneri, sırt çantanıza sığacak hafif bir polar ceket ile hafif bir rüzgârlık almanızdır. Polar ceket: Soğuk günlerde polar ceketi giyebilir, daha serin günlerde ise dinlenirken kullanabilirsiniz. Polar ceketlerin farklı ağırlıkları vardır; bu nedenle hava durumuna ve kendinizin üşüyen ya da sıcaklayan biri olmasına uygun ağırlığı seçin. Polar pantolon: Hava çok soğuksa polar pantolon orta katman için en iyi seçenektir. Ancak çoğu zaman uzun iç çamaşırları gerekli sıcaklığı sağlar. Mont veya yalıtımlı yelekler: Hava şartları uygunsa bir polar ceket yeterlidir. Hava daha soğuksa yanınıza bir mont da alın. Montun içindeki yalıtım katmanları ıslanırsa mont artık ısıyı tutamaz; bu yüzden sentetik elyaf yalıtımlar daha iyi bir seçimdir. Yanınıza su geçirmez bir mont alabilir ya da hem su geçirmez hem yalıtımlı bir mont kullanabilirsiniz. Dağcılık kıyafetlerinde dış katman: yağmurluk ve pantolon Açık ve güneşli bir gökyüzü bile birkaç saniye içinde fırtınaya ve yağmura dönüşebilir. Kuru kalmak, üşümemenin anahtarıdır. Bu yüzden mutlaka yağmurluk ceket ve su geçirmez pantolon bulundurun. Kuru günlerde de dış katmanı rüzgârdan korunmak için giyebileceğinizi unutmayın. Çevre koşulları Bazı gezilerin kendine özgü zorlukları vardır. Yerel halka sorarak ne tür kıyafetler giymeniz gerektiği konusunda bir önerileri olup olmadığını öğrenin. Örneğin: Böcek kovucu kıyafetler: Ağaçlık ve çalılık bölgelerde dağcılık yapıyorsanız çeşitli böceklerle ve sineklerle karşılaşma ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle uzun kollu giysileri, uzun pantolonu ve böcek kovucu kıyafetleri unutmayın. Uzun boyunlu deri dağcılık botları: Çöl bölgelerinde giymek mantıklı görünmeyebilir ama sizi yılanlara karşı koruyabilirler. Su geçirmez getrler: Karlı bölgelerden geçiyorsanız getre ihtiyacınız olur. Kar erimeye başladığında getrler ve su geçirmez ayakkabılar çok işe yarar.