روستای کسما

روستای کسما از توابع بخش مرکزی شهرستان صومعه‌سرا در استان گیلان است و در فاصله حدود 3 کیلومتری این شهر، در منطقه‌ای جلگه‌ای قرار دارد. این روستا که در دهستان کسما واقع شده، از نظر تاریخی و فرهنگی جایگاه قابل‌توجهی در منطقه دارد و نام آن در منابع تاریخی گیلان آمده است. کسما در گذشته از آبادی‌های مهم و پررونق منطقه به شمار می‌رفته و در قرون نهم و دهم هجری شهرت و اعتبار فراوانی داشته است. بر اساس سرشماری سال 1385، جمعیت روستا 1785 نفر در قالب 499 خانوار بوده است. نام کسما نیز به گفته برخی منابع از واژه «کاس» گرفته شده و به اقوامی اشاره دارد که در حاشیه دریای کاسپین یا خزر زندگی می‌کردند.

اهمیت کسما تنها به پیشینه تاریخی آن محدود نمی‌شود و طبیعت سرسبز، درختان قدیمی و چشم‌اندازهای طبیعی آن نیز بخشی از جذابیت این روستا را تشکیل می‌دهند. کسما در جریان نهضت جنگل و فعالیت‌های میرزا کوچک‌خان جنگلی نیز نقشی مهم داشته و از مراکز اولیه فعالیت‌های اداری و نظامی جنگلیان به شمار می‌رفته است؛ به‌طوری‌که بخشی از تشکیلات آنان در این روستا مستقر بوده و روزنامه جنگل نیز با چاپ سنگی در کسما منتشر می‌شده است. از مهم‌ترین دیدنی‌های تاریخی روستا می‌توان به حمام تاریخی کسما، پل تاریخی کسما و سردیس ابراهیم کسمایی معروف به کبریت‌خان اشاره کرد. حمام کسما از آثار دوره قاجار است و دارای بخش‌هایی همچون سربینه، میان‌در، صحن اصلی، خزینه و فضاهای شست‌وشو بوده و سقف آن در گذشته 9 گنبد داشته است. این بنا در سال 1382 با شماره 9941 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. چهارشنبه‌بازار کسما نیز از دیگر جاذبه‌های فرهنگی روستا است که در آن محصولات غذایی و کشاورزی، میوه و تره‌بار، محصولات دامی، پوشاک و کالاهای مورد نیاز مردم عرضه می‌شود.

برای دسترسی به کسما، ابتدا باید خود را به شهرستان صومعه‌سرا در استان گیلان رساند و سپس از صومعه‌سرا حدود 3 کیلومتر به سمت شمال حرکت کرد تا به روستا رسید. با توجه به آب‌وهوای مرطوب و طبیعت سرسبز منطقه، بهار و پاییز از زمان‌های مناسب برای بازدید از کسما و ترکیب گردش در فضای روستا با تماشای طبیعت اطراف آن هستند؛ البته در روزهای بارانی پاییز و زمستان باید شرایط مسیر را نیز در نظر گرفت. در زمان بازدید از بناهای تاریخی، بازار محلی و محیط طبیعی روستا، بهتر است از آسیب‌زدن به آثار تاریخی، دستکاری بخش‌های باقی‌مانده بناها، رهاکردن زباله و آسیب به پوشش گیاهی خودداری شود و در صورت بازدید از زمین‌های کشاورزی یا فضاهای خصوصی، هماهنگی با ساکنان محلی انجام گیرد تا گردشگری در کسما با احترام به میراث تاریخی، طبیعت و زندگی مردم روستا همراه باشد.