مسجد رنگونی‌ها

مسجد رنگونی‌ها یکی از منحصربه‌فردترین بناهای تاریخی شهر آبادان در استان خوزستان است که در نزدیکی پالایشگاه آبادان و کرانه اروندرود قرار دارد. این مسجد در اواخر دوره قاجار و هم‌زمان با توسعه صنعت نفت ایران، میان سال‌های 1291 تا 1299 خورشیدی به دست کارگران و معماران مسلمان برمه‌ای، هندی و پاکستانی شاغل در پالایشگاه آبادان ساخته شد. نام مسجد نیز از مسلمانان رنگونی، مهاجران شهر رانگون (یانگون امروزی) در برمه، گرفته شده است. مسجد رنگونی‌ها در تاریخ 9 فروردین 1378 با شماره 2289 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه یکی از شاخص‌ترین جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی آبادان به شمار می‌آید.

مهم‌ترین ویژگی مسجد رنگونی‌ها، معماری متفاوت آن است که از سبک معماری شبه‌قاره هند الهام گرفته و با دیگر مساجد ایران تفاوت چشمگیری دارد. نمای سفیدرنگ بنا با گچ‌بری‌های برجسته سیمانی، مناره‌های ظریف، گنبدهای کوچک، نقوش اسلیمی، سرستون‌های تزئینی و محرابی با رنگ‌آمیزی چشم‌نواز، جلوه‌ای خاص به این مسجد بخشیده است. در پیشانی بنا عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» نقش بسته و فضای داخلی آن با گچ‌بری‌های هنرمندانه، نقوش برجسته و آرایه‌های رنگارنگ آراسته شده است. این مسجد علاوه بر ارزش معماری، نمادی از حضور کارگران مسلمان مهاجر در صنعت نفت ایران و همزیستی فرهنگی در آبادان محسوب می‌شود. مسجد رنگونی‌ها در سال 1388 نیز به موزه اسناد تاریخی و خطی تبدیل شد و بخشی از اسناد، قرآن‌های خطی و آثار مرتبط با تاریخ صنعت نفت و روابط فرهنگی منطقه در آن به نمایش درآمد.

برای بازدید از مسجد رنگونی‌ها می‌توان از مرکز شهر آبادان به سمت خیابان ته‌لنجی‌ها و محدوده پالایشگاه حرکت کرد؛ این مسجد در مجاورت اروندرود و روبه‌روی انبار دارویی پالایشگاه قرار دارد و دسترسی به آن با خودروی شخصی یا تاکسی به‌راحتی امکان‌پذیر است. با توجه به آب‌وهوای گرم آبادان، فصل‌های پاییز، زمستان و اوایل بهار بهترین زمان بازدید از این اثر تاریخی هستند. همچنین هنگام بازدید، رعایت حرمت فضای مذهبی، خودداری از آسیب رساندن به تزئینات تاریخی، حفظ پاکیزگی محیط و احترام به قوانین مجموعه، نقش مهمی در حفاظت از این بنای ارزشمند خواهد داشت.